آشنایی با آناتومی دندان ها

آناتومی دندان ها

آناتومی دندان ها و شناخت ساختار دندان ها میتواند برای هر فردی جالب باشد . در مقاله قبل انواع دندان های انسان اعم از دندان های شیری و دندان های دائمی را معرفی کرده به تشریح هر کدام از آنان پرداختیم. در این مقاله قصد داریم به تشریح آناتومی دندان بپردازیم و برای شما توضیح دهیم که دندان های ما شامل چه قسمت ها و موادی هستند.

دانستن این که یک دندان کوچک تا چه اندازه ساختار پیچیده و پر رمز و رازی دارد خالی از لطف نیست. شاید هم موجب شود بیشتر در مراقبت و حفظ این نعمت خدادادی کوشش کنیم.

بخش های مختلف هر دندان ( آناتومی دندان ها ):

1- کل دندان Tooth

2- مینای دندان Enamel

سخت ترین و با ارزش ترین ماده معدنی بدن و یکی از چهار بافت اصلی بدن است و همراه با دنتین و پالپ و سمنتیوم ساختار کلی دندان را تشکیل می دهد.

۳- عاج دندان Dentin

ماده ی ما بین مینای دندان و محفظه پالپ دندان است. این ماده به وسیله سلول های عاج ساز پالپ دندان ترشح می شود.

۴- پالپ دندان Dental pulp

قسمت مرکزی دندان که از بافتی نرم پر شده است. این بافت حاوی رگهای خونی و اعصاب است که از سوراخ در نوک ریشه وارد دندان می شوند.

۵- پالپ میانی cameral pulp

پالپ حاوی رگهای خونی ، اعصاب و بافت متصل کننده است و بافت سخت اطراف دندان را در حین رشد ایجاد می کند. پالپ از تاج دندان تا نوک ریشه که در آن به بافت های اطراف ریشه وصل می شود امتداد دارد.

۶- پالپ ریشه root pulp

کانال های ریشه یا پالپ ریشه به بخشی از محفظه پالپ موجود در داخل ریشه دندان اشاره دارد.

۷- سمنتیوم Cementum

یک ماده مخصوص استخوانی که ریشه دندان را پوشانده است. این ماده شامل تقریبا ۴۵ درصد ماده معدنی (عمدتا هیدروکسی آپاتیت) ، ۳۳ درصد مواد آلی (عمدتا کلاژن) و ۲۲ درصد آب است. سمنتیوم توسط سمنتوبلاست ها در ریشه دندان تولید می شود و ضخیم ترین قسمت آن در نوک ریشه است.

۸- تاج Crown

در دندانپزشکی، تاج به ناحیه آناتومیکی دندان ها گفته می شود که معمولاً توسط مینا پوشانده می شود.

۹- Cusp

به برجستگی های اکلوزال روی دندان گفته می شود. دندان های نیش به گونه ای متفاوت از سایر دندان ها دارای یک نوک تیز یا Cusp هستند. در حالی که پرمولرها دو عدد کاسپ دارند و مولرها هر یک دارای چهار یا پنج نوک تیز ضربدری هستند.

۱۰- Sulcus

اصطلاحی برای یک ناحیه خاص از لثه ها است. این ناحیه ای است که در آن بافت لثه به دندان متصل نمی شود بلکه معمولاً به سختی به آن وصل می شود. این اتصال لثه – سولکوس – به طور مداوم ماده ترشحی به نام فیلم سولکوس تولید می کند ، که یک پوشش محافظ روی مینای دندان را فراهم می کند و خطر پوسیدگی را در مناطقی که مینا به ریشه دندان متصل است ، کاهش می دهد.

۱۱- Neck

قسمت باریک دندان بین تاج و ریشه است که در دندانپزشکی به نام cervix dentis  یا collum dentis نیز شناخته می شود.

۱۲- ریشه Root

همان گونه که ریشه به محکم وصل شدن یک درخت در زمین کمک می کند، ریشه دندان هم موجب محکم وصل شدن دندان به استخوان آرواره ها می شود. این استحکام موجب مقاومت دندان در برابر فشار حاصل از گاز گرفتن و جویدن غذا می شود.

۱۳- Furcation

بخش مابین ریشه ها و زیرین دندان ها است.

۱۴- نوک ریشه Root apex

بخش انتهایی ریشه است.

۱۵- Apical foramen

سوراخ آپیکال شکافی در نوک ریشه دندان است که از طریق آن عصب ها و رگ های خونی تأمین کننده پالپ دندانی عبور می کنند.

۱۶- سولکوس لثه Gingival sulcus

سولکوس لثه منطقه ای از فضای مخفی بین دندان و بافت لثه اطراف آن است و توسط اپیتلیوم سولکولار پوشانده شده است.

۱۷- پریودنتیم Periodontium

پریودنتیم شامل بافت های بخصوصی است که دندانها را محاصره کرده و از آنها محافظت می کند و آنها را در استخوان های فک بالا و فک پایین نگه می دارد.

۱۸- لثه Gingiva

بافت مخاطی است که فک ها را می پوشاند. سه نوع مختلف اپیتلیوم مرتبط با لثه وجود دارد:

• اپیتلیوم لثه
• محل اتصال
• حلقوی

این سه نوع از انبوهی از سلولهای اپیتلیال موسوم به کاف اپیتلیال بین دندان و دهان تشکیل می شود.

۱۹- free or interdental

فاصله بین دندان ها را می گویند.

۲۰- marginal

خط الراس حاشیه نواری از مینای دندان است که در دندان های قدامی (جلویی) در طرف مقابل زبان قرار دارد. طول آن متفاوت است و به شکل تقریباً U از V جمع می شود. در دندانهای خلفی هنگام مشاهده، از سطح نیش ، مرز پشت و جلوی دندان تشکیل می شود.

۲۱- alveolar

استخوان آلویولار استخوان فک است که آلویول را در اطراف دندان تشکیل می دهد.

۲۲- رباط پریودنتال Periodontal ligament

خط مرزی ضخیم بین استخوان فک و دندان است.

۲۳- استخوان آلویولار Alveolar bone

ساخته شده از هزاران فیبر که سمنتیوم را به حفره استخوانی چسبانده اند است. این الیاف دندان را به استخوان فک محکم می کنند و به عنوان کمک فنری که در هنگام جویدن در معرض نیروهای سنگین است برای دندان عمل می کنند .

۲۴- رگ ها و عصب ها Vessels and nerves

هر دندان و بافت اطراف آن دارای منبع عصبی است که به موجب آن دندان ها به انواع مختلفی از محرک ها حساس هستند. جریان خون عبوری از رگها نیز برای حفظ حیات دندانها لازم است.

۲۵- کانال ریشه دندان

به فضایی که در آن پالپ و عصب وجود دارد گفته می شود.

۲۶- پریودنتال periodontal

«پریو» به معنای اطراف است ، و «دنتال» به دندان گفته می شود. بیماری های پریودنتال عفونت ساختارهای اطراف دندان است که شامل لثه ها ، رباط پریودنتال و استخوان آلویول می باشد. در اولین مرحله از بیماری پریودنتال – لثه – عفونت لثه ها را تحت تأثیر قرار می دهد. در اشکال شدیدتر بیماری ، همه بافت ها درگیر می شوند.

۲۷- alveolar through channel

بر روی استخوان در زیر مورب (یا انتهای) ریشه دندان قرار دارد که به آن استخوان پایه گفته می شود. استخوان پایه از همان سلول های تولید کننده استخوان در بدن شما ساخته شده و تراکم بیشتری نسبت به استخوان آلوئول دارد.آن به شما در محافظت از ساختارهای حیاتی در دهان شما مانند اعصاب ، شریان ها و سینوس کمک می کند.