دندانپزشکی و داروهای رقیق کننده خون

داروهای رقیق کننده خون و دندانپزشکی

داروهای رقیق کننده خون یکی از انواع داروهایی که تحت شرایطی خاص بسیاری از بیماران برای جلوگیری از ایجاد لخته های خون که به طور بالقوه برای برخی بیماریها خطرساز هستند از آن استفاده می کنند. بیماریها و مشکلاتی نظیر سکته مغزی ، سکته قلبی ، ترومبوز ورید عمقی یا آمبولی ریوی.

با این حال، این داروها با مکانیسم طبیعی لخته شدن خون که برای متوقف کردن جریان خون هنگام بروز آسیب بافتی ایجاد می شود، تداخل ایجاد می کنند. این مسئله همواره موجب نگرانی دندانپزشکان هنگام درمان های دندانپزشکی است چرا که موجب می شود خونریزی قدری سخت متوقف شود.

لخته خون چگونه ایجاد می شود؟

وقتی جایی از بدن دچار بریدگی، جراحت یا زخم می شود، بدن در دو مرحله به طور طبیعی لخته خون را تشکیل می دهد. در اولین مرحله سلول های خونی کوچک به نام پلاکت ها برای ایجاد یک توده توپی شکل در محل زخم جمع می شوند تا جریان خون را در رگ کند کنند. سپس مرحله بعدی مرحله انعقاد است. پروتئین های موجود در خون برای پر کردن فاصله بین پلاکت ها با یکدیگر همکاری می کنند تا لخته را تثبیت کرده و آن را محکم تر کنند تا خونریزی متوقف شود.

چه داروهایی موجب اختلال در عمل لخته شدن خون می شوند؟

داروهای ضد پلاکت مانند: آسپرین ، تیکلید (تیکلوپیدین) و پلاویکس (کلوپیدوگرل) مرحله اول تشکیل لخته را با جلوگیری از چسبیدن پلاکت ها به یکدیگر و به دیواره رگهای خونی هدف قرار می دهند.

آسپرین این کار را با ایجاد تغییرات دائمی در پلاکت ها انجام می دهد. طول عمر پلاکت ها ۷-۱۰ روز است و تا زمانی که بدن پلاکت های جدید تولید نکرده، پلاکت هایی که در معرض اثر آسپرین قرار گرفته اند دیگر عملکرد مرحله اول لخته سازی را ندارند.

داروهای ضد انعقادی مانند کوادامین ( وارفارین) با جلوگیری از تولید یا عملکرد پروتئین هایی که لخته را تثبیت می کنند ، مرحله دوم لخته شدن را  مهار می کنند. برای وارفارین،  رسیدن به اثر ضد انعقادی کامل ،  چند روز پس از شروع دارو طول می کشد ، و چند روز هم پس از قطع دارو برای متوقف کردن خاصیت ضد انعقادی خون طول می کشد.

علاوه بر این ، بسیاری از مواد غذایی و سایر داروها هستند که با افزایش یا کاهش فعالیت، عملکرد وارفارین را تحت تأثیر قرار می دهند. بنابراین پزشک باید با آزمایش خون بر فعالیت ضد انعقادی خیلی کم یا زیاد مکررا نظارت کند.

همچنین ضد انعقاد کننده های جدیدتری وجود دارند که برای رسیدن به اثر ضد انعقاد کامل از نظر زمان مشابه وارفارین نیستند و در صورت قطع آن نیز متوقف می شوند. با این حال ، فعالیت ضد انعقادی آنها به راحتی وارفارین قابل کنترل نیست.

کدام یک از درمان های دندانپزشکی با خونریزی همراه است؟

برخی از درمان های دندانپزشکی با خونریزی همراه است عبارتند از:

• جرمگیری دندان
• جراحی پریودنتال (لثه)
• کشیدن دندان
• جراحی ایمپلنت
• تخلیه کیست و آبسه

چه اقداماتی پیش از شروع درمان های دندانپزشکی لازم است؟

بیشتر اوقات کنترل و متوقف کردن خونریزی های ضمن درمان دندانپزشکی دشوار نیست، حتی در مورد بیمارانی که از داروهای رقیق کننده خون استفاده می کنند. با این حال، تأثیر این داروها بر لخته شدن و همچنین احتمال خونریزی از اقدامات دندانپزشکی برای هر بیمار متفاوت است.

بنابراین، برای هر نوع درمان و هر نوع بیمار،  باید ریسک خونریزی ناشی از درمان دندانپزشکی در برابر ریسک ایجاد لخته خون ناشی از تغییر دوز یا قطع دارو به خوبی سنجیده شود. پیش از شروع درمان ابتدا دندانپزشک شما از شما می خواهد که فهرستی از سوابق کامل پزشکی خود را ارائه دهید.

چیزهایی که او ممکن است از شما بخواهد ارائه کنید شامل موارد زیر است:

• وضعیت سلامتی تان مانند: سوابق بیماری قلبی ، ضربان قلب نامنظم ، سکته مغزی ، بیماری کبد ، بیماری کلیوی ، سابقه لخته شدن خون
• نام تمام داروهای فعلی و مقدار مصرف
• نام پزشک
• هدف از داروهای ضد پلاکت و یا ضد انعقادی و زمان پیش بینی شده ای که باید این داروها را مصرف کنید
• نتایج آزمایش خون
• و یا هر مشکلی که با داروها داشته باشید

دندانپزشک ممکن است از شما بخواهد قبل از انجام معالجات آزمایشاتی انجام دهید و یا قبل از انجام درمان های دندانپزشکی با پزشک خود مشورت کنید.

ممکن است درمان دندانپزشکی را به یکی از سه روش زیر انجام دهند:

• مصرف داروهای طبیعی را ادامه دهید
• دوز یا نوع داروها را تغییر دهید
• و یا دارو را قبل از درمان دندانپزشکی متوقف کنید.

علاوه بر این ، ممکن است اقدامات احتیاطی قبل ، حین و بعد از عمل دندانپزشکی انجام شود تا خطر خونریزی قابل توجهی در دهان کاهش یابد. به هرحال توصیه می شود بدون توصیه پزشک و دندانپزشک ، داروهای خود را قطع یا تغییر ندهید.

چند پرسش و پاسخ در مورد داروهای رقیق کننده خون :

پرسش: آیا بهتر نیست قبل از مراجعه به دنداپزشک و شروع درمان مصرف داروهای رقیق کننده خون خود را متوقف کنم؟

پاسخ: شواهدی وجود دارد که نشان می دهد در برخی موارد خطرات قطع این داروها هم می تواند خطرناک باشد و بسیاری از مطالعات ثابت کرده اند که خونریزی جدی ناشی از اکثر درمان های دندانپزشکی ، حتی هنگام مصرف این داروها ، بسیار نادر است.

علاوه بر این ، خونریزی به روش های مختلفی مانند تحت فشار قرار دادن محل ، بخیه ، داروهای خاص ، سوکت پکینگ و غیره در مطب دندانپزشکی قابل کنترل است. بنابراین تصمیم گیری در این مورد را حتما به دندانپزشک و پزشک خود بسپارید. این تصمیم بهتر است با گفتگو میان دندانپزشک و پزشک شما گرفته شود.  آنها تعیین خواهند کرد که چه زمان و چگونه مصرف دارو باید قطع شود و چه موقع باید دوباره از سر گرفته شود. این دستورات باید به درستی انجام شوند.

پرسش: برای به حداقل رساندن خونریزی بعد از انجام جراحی های دندانپزشکی چه اقداماتی می توانم انجام دهم؟

پاسخ:  حتی در سخت ترین جراحی های دندانپزشکی که منجر به خونریزی می شوند هم در صورت انجام اقداماتی ساده این خونریزی ها می تواند به خوبی کنترل شود. این اقدامات عبارتند از:

• بعد از جراحی یا کشیدن دندان، محل را با گاز استریل به مدت ۳۰ دقیقه فشار دهید.
• بیماران باید حداقل در ۲۴ ساعت اول از تف کردن ، شستشو ، استفاده از نی ، نوشیدن نوشیدنی های گرم و استعمال سیگار خودداری کنند.
• همچنین بیماران باید دو تا سه روز اول از خوردن غذاهای سفت یا تیز (مانند بیسکوئیت‌ها ، چیپس و آجیل) خودداری کنند.
• دندانپزشک شما همچنین ممکن است داروهای خاصی را تجویز کند که می تواند به حداقل رساندن خونریزی کمک کند. دستورالعمل هایی که توسط دندانپزشک به شما داده می شود را حتما رعایت کنید.

پرسش: در چه مرحله ای از خونریزی در دهان به دنبال کمک باشم و با چه کسی باید تماس بگیرم؟

پاسخ:  در صورتی که کلیه اقدامات احتیاطی که در سوال قبل توضیح داده شد را انجام دادید اما باز هم خونریزی شما بی وقفه تا چندین ساعت ادامه داشت و حتی لخته خون بزرگی ایجاد شد باید با دندانپزشک خود تماس بگیرید.

پیش از جراحی شماره تماس در دسترس دندانپزشک خود را حتما یادداشت کرده و در دسترس خود قرار دهید. درصورتی که موفق به تماس با دندانپزشک خود نشدید، بلافاصله به یک مرکز اورژانس نزدیک مراجعه کنید.

پرسش: اگر درحال مصرف داروی رقیق کننده خون باشم چه اقدامات احتیاطی دیگری باید انجام دهم؟

پاسخ: اگر پزشک دیگری برایتان دارویی تجویز کرد حتما او را مطلع کنید که درحال مصرف داروی رقیق کننده خون هستید تا تداخلی در عملکردشان وجود نداشته باشد. همچنین اگر شخصا می خواهید بدون نسخه دارویی تهیه کنید حتما به متصدی داروخانه هم این موضوع را بگویید تا او اثرات متقابل این داروها را بررسی می کند.

در صورت هرگونه شک و تردید ، با پزشک یا دندانپزشک خود مشورت کنید تا تضادی در اثرشان ایجاد نشود. همچنین توجه داشته باشید که داروهای بدون نسخه مانند Motrin ، Advil و Aleve می توانند اثرات ضد پلاکت را افزایش دهند. به علاوه برخی داروهای «گیاهی» هم می توانند با اثرات داروهای ضد انعقادی شما تداخل کرده یا اثر آنان را افزایش دهند.

منبع: www.aaom.com