درای ساکت به چه علتی ایجاد میشود ؟

درای ساکت یا حفره خشک

علت ایجاد درای ساکت چیست ؟

ایجاد فشار بر محل کشیدگی دندان در ساعات اولیه پس از کشیدن دندان باعث کنده شدن لخته خون و جابجایی آن می شود. مانند تف کردن ، سیگار کشیدن و استفاده کردن از نوشیدنی های گرم. این جابجایی باعث می شود بافت عصبی تحریک شود و استخوان در مقابل بزاق و هوا بی محافظ باشد که منجر به درد شدید و عفونت می شود . 

علائم ایجاد درای ساکت درد بسیار شدید تا ۳الی۵ روز می باشد. درد معمولی پس از کشیدن دندان معمولا تا ۲۴ ساعت از بین می رود . اگر این درد طولانی شد حتما به دندانپزشک خود اطلاع دهید. در این اختلال استخوان در محل زخم قابل مشاده است. بوی بد دهان و ایجاد طعم بد در دهان از دیگر علائم این اختلال است.

به طور کلی حفره خشک نتیجه‌ای از عوامل باکتریایی، شیمیایی، مکانیکی و فیزیولوژیکی است :

1- باكتريایی:

عفونت از پیش موجود مانند بيماری پريودنتال (يا پريودنتيت) كه قبل از کشیدن دندان در دهان وجود دارد، می تواند مانع از ايجاد لخته خون شود. بعضی از باکتری‌های دهانی می‌توانند باعث تجزیه لخته خون شوند.

2- شیمیایی:

نیکوتین مصرفی توسط سیگاری‌ها سبب کاهش جریان خون در دهان می‌شود. در نتیجه، لخته شدن خون ممکن است در محل کشیدن دندان با شکست مواجه شود.

3- مکانیکی:

مکیدن از طریق نی، شستشوی شدید، تف کردن یا کشیده شدن بر روی سیگار موجب تخریب و از دست رفتن لخته خون می‌شود.

4- فیزیولوژیک:

هورمون‌ها، استخوان فک متراکم و یا ذخیره خون ناکافی عوامل ایجاد کننده لخته خون هستند.

حتما بخوانید : کاربرد لایت کیور در دندانپزشکی چیست ؟

علائم درای ساکت کدام است ؟

قدم بعدی برای آشنایی بیشتر با dry socket بررسی علائم آن می باشد. شاید برای شما نیز این سوال به وجود آمده باشد که از کجا بفهمیم، حفره خشک به وجود آمده است؟ دندان پزشکان، علائم درای ساکت را شامل موارد زیر می دانند:

• بوی بد و نامطبوع دهان.
• احساس طعم بد و نامطبوع در دهان.
• عدم وجود لخته در محل دندان کشیده شده.
• درد مداوم و شدید در ناحیه دندان کشیده شده تا سه روز.
• گسترش دندان درد به گوش، گردن، چشم و گیجگاه.
• آشکار بودن استخوان در محل کشیدن دندان.
• درد زیاد هنگام نفس کشیدن از طریق دهان یا مصرف کردن نوشیدنی و غذای سرد.
• حفره پس جراحی جوش نخورد و همچنان فضای خالی دندان را بصورت یه حفره ی گود حس کنید.

چه کسانی دچار این عارضه میشوند ؟

هرکسی که دندان می کشد دچار درای ساکت نمی شود. دنداپزشکان نمی دانند دقیقا چه عاملی باعث ایجاد درای ساکت می شود.؟ اما عواملی هستند که ریسک ایجاد آن را افزایش می دهند:

1. سیگار کشیدن
2. جویدن تنباکو
3. استفاده ازقرصهای ضد بارداری
4. عدم رعایت دستورالعمل های بعد از کشیدن دندان
5. بهداشت دهانی بد
6. عفونت درلثه اطراف دندان کشیده شده
7. داشتن سابقه درای ساکت در گذشته
8. استفاده از نی هنگام نوشیدن

درمان درای ساکت یا حفره خشک چگونه است ؟

ابتدا با گرفتن عکس رادیوگرافی باید مطمئن شد که ریشه یا جسم خارجی در فک باقی نمانده . محل باید با محلول سالین نرم شست و شو داده شود . معمولا در محل ساکت با استفاده از زینک اکساید اوژنول پانسمان می شود که باعث کاهش علائم و پیشگیری از تجمع مواد غذایی میشود . این پانسمان باید توسط دندانپزشک و هر روز تا زمان تشکیل بافت گرانوله تعویض گردد . زمانی که دندانپزشک در معاینات خود متوجه تشکیل بافت جوانه ای شد دیگر عمل پانسمان انجام نمی شود.

بعد از این مرحله بیمار باید به وسیله محلول کلرهگزیدین یا سالین (از لحاظ آماری تفاوت قابل ملاحظه ای ندارد) در خانه مرتبا شست و شو داده شود. این بیماری معمولا بعد از ۱۰ الی ۴۰ روز بهبود می یابد. علاوه بر اینکه می بایست از همان ابتدا به بیمار ضد درد قوی جهت کاهش درد تجویز کرد.

در زنانی که قرص ضد بارداری استفاده می کند باید کشیدن دندان به روزهای ۲۳ تا ۲۸ دوره قاعدگی یعنی هنگامی که فرد قرص ضدبارداری مصرف نمی کند موکول شود تا احتمال ایجاد ساکت خشک کم شود. تا دو روز بعد از کشیدن دندان نباید از فرآورده های تنباکو مانندقلیان و سیگار استفاده کرد چراکه بر اساس تحقیقات دود حاصله باعث افزایش ۴۰ درصدی احتمال بوجود آمدن درای ساکت میشود .

آیا حفره خشک خطرناک است ؟

تشخیص حفره خشک بسیار مهم است که زود اتفاق افتد؛ چراکه درمان سریع حفره خشک در مراحل اولیه راحت تر است. در این مراحل نه تنها برای دندانپزشک، بلکه برای بیمار هم راحت تر خواهد بود. اگر حفره خشک درمان نشود، عوفنت ناشی از آن تا سطح استخوان هم گسترش پیدا می کند و بیمار به عفونت مزمن استخوانی یا استئومیلیت دچار می شود. برای اینکه درای ساکت به بیمار بزرگ تر و خطرناک تری تبدیل نشود، پیشنهاد اول ما مراجعه زود هنگام به دندانپزشکی است.

راه های پیشگیری از درای ساکت یا حفره خشک دندان کدام است ؟

بعد از کشیدن دندان، لازم است از برخی از فعالیت‌های روزانه همچون سیگار کشیدن، نوشیدن با نی، تف کردن یا شستشوی شدید دهان خودداری نمایید. رژیم غذایی شما بعد از کشیدن دندان باید یک رژیم غذایی نرم باشد. ناحیه جراحی باید با شستشوی ملایم با یک محلول ضد باکتریایی مانند دهانشویه کلرهگزیدین، تمیز نگه داشته شود.

مطالعات اخیر نشان داده است که میزان بروز حفره خشک در زنان در صورت کشیدن دندان در طول دوره قاعدگی، به طور قابل توجهی کاهش می‌یابد. پس اگر کشیدن دندان‌ها را می‌توانید به صورت انتخابی برنامه ریزی کنید، توصیه می‌شود این کار را در طول دوره قاعدگی انجام دهید. به این ترتیب، به علت تغییرات هورمونی مرتبط با چرخه قاعدگی، خطر درای سوکت می‌تواند از بین برود. برای درک درست اینکه چه کارهایی قبل و بعد از درمان لازم است انجام دهید به نکات زیر توجه داشته باشید.

کارهایی که قبل از عمل کشیدن دندان باید انجام دهید عبارتند از :

• انتخاب یک دندان پزشک یا جراح دندان باتجربه
• توقف استعمال سیگار
• صحبت با دندان پزشک راجع به داروهایی که مصرف می کنید از قبیل مکمل ها و داروهای پیشگیری از بارداری زیرا ممکن است در لخته شدن خون تداخل ایجاد کنند.

کارهایی که قبل از بعد کشیدن دندان باید انجام دهید عبارتند از :

کاری که دندان پزشک یا جراح دندان می تواند انجام دهد ممکن است شامل تجویز یک یا چندین دارو و راهکار هایی باشد که به جلوگیری از ایجاد حفره خشک دندان کمک کند، از جمله مهم ترین این موارد میتوان به نکات زیر اشاره کرد :

• استفاده از دهان شویه های آنتی باکتریال و یا ژل قبل و بعد جراحی
• مصرف آنتی بیوتیک های خوراکی چنانچه سیستم ایمنی بدن ضعیف و در خطر باشد
• اعمال محلول ضد عفونی کننده بر روی زخم
• اعمال پانسمان های دارویی بر روی زخم

آیا درمان های خانگی برای درای ساکت وجود دارد؟

معمولا درمان های خانگی روش خوبی برای مدیریت درای ساکت نیستند و بهتر است برای درمان اصولی در اولین فرصت به نزد یک دندانپزشک مراجعه کنید. با این حال تا زمان رسیدن به مطب دندانپزشک می توانید راهکارهای زیر را جهت کاهش درد و التهاب انجام دهید.

1- غرغره کردن آب نمک

نمک یکی از مواد طبیعی برای پاکسازی دهان است. استفاده از غرغره آب نمک برای از بین رفتن عفونت و باکتری‌های موجود دردهان و دندان کمک می‌کند.

2- استفاده از کمپرس سرد و گرم

از هر دو کمپرس سرد و گرم و قرار دادن آن بر روی صورت. کمپرس سرد باعث بی حسی عصب می‌شود و گرما نیز برای کاهش درد حفره دندان خشک موثر است.

حتما بخوانید : آیا نوشابه برای سلامت دندان ها مضر است ؟

3- عسل

عسل دارای خاصیت ضد التهابی است. استفاده از عسل در محل حفره  باعث کاهش ورم، التهاب و درد در بیمار می‌شود.

4- استفاده از چای کیسه‌ای

چای کیسه‌ای دارای اسید تانیک است و یک آنتی باکتریال طبیعی به حساب می‌آید. چای کیسه‌ای استفاده شده را بعد از گرفتن آب اضافی آن در یخچال بگذارید تا سرد شود، بعد از آن به صورت کمپرس سرد استفاده کنید تا باعث کاهش درد و ورم شما شود.

حتما با دندانپزشک خود مشورت کنید

اگر علت درد شما خشکی حفره باشد، دندانپزشک می‌تواند با اعمال روش‌هایی به تسکین سریع درد کمک کنند. مراجعه به دندانپزشک برای موارد زیر ضروری است:

1. دردی که به داروهای مسکن پاسخ نمی‌دهد
2. تورم جدید یا بدتر شدن چند روز پس از جراحی
3. مشاهده چرک و تب
4. دندان‌های شکسته در نزدیکی محل جراحی
5. دردی که از حفره دندان به گوش، چشم، شقیقه یا گردن در همان سمت سرایت می‌کند

وقتی درای ساکت از نوع شدید باشد، درد آن به نواحی گوش و فک هم سرایت می‌کندزمانی که شما به دندانپزشک مراجعه می‌کنید، درمان درای ساکت را می‌تواند با خروج ذرات غذا یا باقی‌مانده‌های دیگر در دهان شروع کند. به محض خارج شدن این مواد اضافی، درد یا عفونت احتمالی تا حد زیادی از بین می‌رود.

از دیگر روش‌های درمانی که دندانپزشک شما ممکن است به کار ببرد این است که پانسمان‌های دارویی را با ژل یا خمیر دارویی التیام بخشد. این روش هم می تواند درد را نسبتا سریع تسکین دهد. در واقع شدت درد شما دئر حین داشتن درای ساکت تعیین می‌کند که آیا نیاز به تعویض پانسمان دارید یا خیر و هر چند وقت یکبار به درمان دیگری نیاز دارید.

به خاطر داشته باشید

به علت عمیق بودن ریشه دندان ها و همچنین احساس درد شدید در هنگام کشیدن دندان ها از بی حسی های عمقی استفاده می کنند که باعث می شود تا علاوه بر دندان نقاط اصراف آن نیز مانند لب و زبان تا ساعاتی بی حس و به اصطلاح (سر) باشند؛ از جمله نکات ایمنی که بعد از کشیدن دندان رعایت آن بسیار توصیه می شود مراقبت از این اعضا است زیرا هر چقدر هم که این اندام ها را محکم گاز بگیرید هیچگونه دردی را احساس نخواهید کرد.

بسیار اتفاق افتاده است که یکی دو روز بعد از کشیدن دندان یا کار دندانپزشکی تحت بی حس موضعی، والدین کودک هراسان آمده اند و لب و گونه ورم کرده و زخم کودک شان را نشان داده اند. برای بچه ها معمولا گاز زدن گوشه های لب و احساس نکردن درد خوش آیند می نماید. تا جایی که گاه نا خود آگاه در این کار افراط می کنند. مسواک زدن دندان ها از روز بعد از جراحی اشکالی ندارد اما دقت کنید که یک هفته روی بخیه ها را مستقیم مسواک نزنید.