دندان اضافه کودکان چه مشکلاتی را با خود به همراه دارد ؟

دندان اضافه کودکان

دندان اضافه کودکان یا عارضه هایپردونتیا یکی از مشکلات نادر در کودکان است که از هر چهار کودک، یک کودک با این مشکل مواجه است. مشکل دندان اضافه کودکان در پسران بیشتر از دختران دیده می شود. دندانپزشک کودک پس از بررسی وضعیت دندان های کودک تصمیم می گیرد که با دندان اضافه چکار کند. اگر نسبت به عارضه هایپردونتیا بی تفاوت باشید، سایر دندان های دائمی یا شیری کودکتان نیز آسیب می بیند.

چرا دندان اضافه به وجود می آید ؟

درآمدن دندان اضافی در کودکان همیشه یکی از موارد نگرانی در والیدین برای فرزندانشان بوده

و همیشه به دنبال این بودند که علت این مشکل را پیدا کرده و راه حل مناسب برای درمان آن را مشخس کنند . این ضایعه دندانی به چند علت به وجود می آیند ، این دلایل عبارتند از :

1- اضافه بودن جوانه دندان

دندان اضافی از یک جوانه دندان تشکیل می‌شود اما سؤال اصلی اینجاست که چرا جوانه دندان اضافی ایجاد میشود؟ بر سر این موضوع اتفاق نظر وجود ندارد اما بیشتر نظریه‌ های محکم و مستدل بیان می‌دارند علت آن فعالیت بیش از حد لامینای دندان است. لامینای دندان نوعی بافت اپی تلیال است که منجر به تشکیل جوانه دندان و بنابراین تشکیل دندان می شود. این اتفاق در هفته ششم بارداری رخ می‌دهد.

2- ژنتیک

دندان اضافی وابستگی زیادی به سابقه خانوادگی دارد به طوری که این وضعیت غالباً در کودکان دو قلو، خواهر و برادر و چند نفر از یک خانواده دیده می‌شود. دندان اضافی در پسران دو برابر دختران اتفاق می‌افتد. بنابراین میتوان گفت یکی از عواکل اصلی در این مشکل را میتوان ژنتیک دانست .

3- سندرم پزشکی

وجود دندان اضافی در جلوی دهان غالباً با برخی سندرومها و بیماری‌های پزشکی همراه است که ازجمله آنها می‌توان به شکاف لب و کام، آنومالی های صورت و دهان، سندرم گاردنر و دیسوستوز ﮐﻠﯿﺪوﮐﺮاﻧﯿﺎل اشاره کرد. اما اگر دندان اضافی جلوی دهان دارید به این معنی نیست که حتماً دچار یکی از این بیماری‌ها هستید.

علایم دندان اضافه کودکان چیست ؟

علائم هایپردونتیا یا دندان اضافه کودکان کاملاً قابل مشاهده است. این دندان‌ها پشت یا اطراف دندان‌های شیری یا دائمی قرار دارند و در بسیاری از موارد در بزرگسالان نیز دیده می‌شوند. چنانچه دندان اضافه قابل رویت باشد، به آن « دندان بیرون زده» می‌گویند و در صورتی که دندان زیر خط لثه پنهان باشد، به آن «دندان نهفته» گفته می‌شود.

بیشتر دندان‌های اضافه به صورت تکی و نهفته هستند و فقط در 12 تا 23 درصد موارد ممکن است دو دندان اضافه نیز تشکیل شود. در کمتر از یک درصد موارد نیز ممکن است بیش از دو دندان اضافه وجود داشته باشد. هایپردونتیا معمولاً دردسر ساز نیست، اما در صورتی که تعداد دندان‌ها زیاد باشد ممکن است در اطراف دندان اصلی یا اضافه درد و تورم به وجود آید.

حتما بخوانید : فواید و عوارض استفاده از خمیر دندان زغالی

انواع دندان اضافه در کودکان

دندان اضافه کودکان معمولا هیچ علائمی ندارد و به صورت تصادفی تشخیص داده می شود و انواع مختلفی دارد. دندان اضافه را بر اساس شکل و موقعیت شان می توان به انواع مختلفی دسته بندی کرد که در ادامه هر کدام از آن ها را برای شما شرح می دهیم:

1- دندان اضافه مزیودنس

رایج ترین نوع دندان اضافه کودکان که در آنان مشاهده می شود، مزیودنس است. در مزیودنس بین دو دندان پیشین بالا، دندان اضافه رشد می کند. این دندان اضافه دارای دو نوع یومورف و دیسمورف است. در ادامه هر کدام از این دندان های اضافه را برای شما شرح می دهیم:

• دندان اضافه یومورف: این دندان اضافه شبیه یک دندان پیشین معمولی است.
• دندان اضافه دیسمورف: شکل و اندازه این دندان با دندان پیشین معمولی فرق دارد و به راحتی می توانید آن را از دندان های مجاور تشخیص دهید.

2- دندان اضافه پارامولار(کنار آسیا)

3- دندان اضافه دیستومولار

دیستومولار، دندان آسیاب اضافه ای است که پشت دندان آسیای سوم رشد می کند. این دندان اضافه از عارضه های نادر است  و کم دیده می شود.

4- دندان اضافه ساپلیمنتال

این دندان اضافه در ردیف معمولی دندان های کودک در می آید و ظاهر آن شبیه دندان های معمولی کودک با اندازه ای کوچک تر است. معمولا این دندان اضافه را از اندازه آن تشخیص می دهند.

دندان اضافه کودکان چه مشکلاتی را برای کودکان ایجاد میکند ؟

هرچند علت به وجود آمدن دندان اضافی در دهان ممکن است یکی از عوامل گفته شده را در پشت خود داشته باشد اما درآمدن آن معمولاً هیچ علائمی که دال بر وجود دندان اضافه در دهان کودکان باشد ، وجود ندارد و پیدا کردن و تشخیص دندان اضافه معمولاً به‌صورت تصادفی اتفاق می‌افتد، وقتی که شما کودک خود را به یکی از دلایل زیر نزد دندانپزشک می‌برید :

1- در نیامدن دندان دائمی کودک

به دلیل وجود دندان اضافه، ممکن است دندان‌های دائمی مجاور دندان اضافه رشد نکنند . اهیمت به سلامت دهان و دندان بسیار مهم است و به همین دلیل است که توجه به نحوه درآمدن دندانها بسیار مهم است . در صورتی که به این رویش توجه لازم و کافی نشود میتواند در بلند میتواند مشلات زیادی را برای سلامتی دندانهای فرزند شما ایجاد کند .

2- جابجایی دندان‌های دائمی

ممکن است متوجه شوید که دندان دائمی کودکتان از مسیر اصلی خود خارج می‌شود. این جابجایی می‌تواند چرخش متوسط یا کامل دندان‌ها را در بر بگیرد . فشارهایی که این دندان ها به سایر دندانها وارد میکنند باعث جابجا شدن دندان ها از جای اصلی خود شده . برای همین در صورتی که چنین دندانی در دهان وجود دارد تاکیده شده که حتما نسبت به درمان آن اقدام شود .

3- بی نظمی و شلوغی دندان‌ها

دهان و خط لثه کودک طوری طراحی شده‌اند که هر تعداد دندان را که می‌توانند به‌طور طبیعی در خود نگه دارند. بنابراین، اگر دندان اضافه کودکان در دهان کودک وجود داشته باشد، منجر به روی هم قرار گرفتن و بی نظمی دندان‌های دیگر می‌شود. این بی نظمی علاوه بر ظاهر نازیبای خود میتواند باعث بیمای های مختلفی در لثه شود .

4- مشکلات گفتاری

مشکلات گفتاری یکی دیگر از عوارض دندان اضافه کودکان است . وجود تعداد زیادی دندان در دهان کودک دارای دندان اضافه، روی توانایی کودک در واضح و شفاف صحبت کردن اثر می‌گذارد . این ناتوانی در تکلم میتواند باعث به وجود آمدن عدم اعتماد به نفس و منزوی شدن کودک شود . همین عدم توجه ناکافی به این نکات میتواند باعث ناراحتی و اذیت بچه ها و عدم ارتباط آنها با سایر همسن و سالان خود شود .

5- ظاهر غیر طبیعی چهره

دندان‌های شیری نیز در شکل گرفته ظاهر چهره کودکتان تاثیر دارند. وجود تعداد زیاد دندان‌ها در دهان کودک ، حالت چهره او را از حالت طبیعی خارج می‌کند . این عدم  رشد مناسب و دندان اضافه کودکان میتواند باعث ایجاد چهره ای نازیبا در وی شود و در بلند مدت باعث اذیت و عدم اعتماد به نفس و حتی در مواردی باعث منزوی شدن او میشود .

درمان و تشخیص دندان اضافه کودکان

در مواقعی که کودک دچار عارضه هایپردونتیا یا همان دندان اضافه کودکان است، اگر دندان اضافه کودکان مانع درآمدن دندان دائمی آنها شود، دندانپزشک دندان اضافه را خارج می کند اما در شرایطی که این دندان، مانع درآمدن دندان دائمی نباشد صبر می کند تا آن را در زمان مناسب بکشد. هرگاه متوجه وجود دندان اضافه در کودک خود شدید حتما او را نزد دندانپزشک ببرید تا در بزرگسالی دچار مشکلات حاد نشود. دندان اضافه علاوه بر این که باعث نامرتبی دندان ها در کودک می شود، احتمال این که دچار پوسیدگی شود نیز زیاد است.

برای تشخیص دندان اضافه کودکان باید کودک خود را تا قبل از یک سالگی به طور منظم نزد دندانپزشک کودک ببرید تا سلامت دهان و دندان کودک شما را بررسی کند. با این ترفند می توان دندان اضافه کودکان را در مراحل اولیه رشد درمان کرد. در ادامه راهکارهای کلی درمان اضافه را برای شما نام می بریم:

1-  کشیدن دندان شیری :

بهترین راه برای درمان دندان اضافه کشیدن آن است. دندان شیری اضافه در صورتی که لق شده باشد احتمال دارد وارد ریه شود و فرد دچارخفگی شود به همین خاطر باید حتما آن را حذف کرد. در شرایط عادی می توان آن را بعد از رویش دندان دائمی کشید.

2- ارتودنسی :

از آن جایی که دندان اضافه کودکان باعث کج شدن دندان های دیگر می شود، دندانپزشک باید پس از کشیدن دندان اضافه از ارتودنسی برای صاف و مرتب کردن دندان های مجاور آن استفاده کند.

حتما بخوانید : نوشیدن قهوه و تغییر رنگ دندان ها

3- جراحی اندودونتیک :

زمانی که دندان اضافه و دائمی به هم جوش خورده باشد باید از جراحی اندودونتیک برای حذف دندان اضافه استفاده کرد. از آن جایی که در این حالت ریشه دندان درگیر شده است تنها راه رفع مشکل جراحی است. در این روش جراحی دندانپزشک ابتدا بافت اطراف دندان جوش خورده را بلند کرده، سپس با استفاده از جراحی دندان جوش خورده را حذف می کند.

آیا می شود از دندان اضافه کودکان به جای دندان اصلی استفاده کرد؟

پاسخ به این سؤال بستگی به این موضوع دارد که دندان اضافه کودکان کجا قرار گرفته است؟ در برخی موارد دندان اضافی بین دو دندان جلویی بیمار قرار می گیرد و به صورت تک است. در این صورت بهتر است کشیده شود زیرا قیافه فرد را کلا به هم می ریزد. گاهی اوقات دندان اضافه در انتها وجود دارد و با کشیدن دندان دائم قبلی می توان از آن به جای دندان اصلی استفاده کرد.

اگر در فکی که دندان اضافه وجود دارد یکی از دندان ها به علت شکستگی افتاده باشد یا کشیده شده باشد می توانیم با ارتودنسی دندان اضافه را جا بیندازیم و جایگزین دندان دائمی کنیم. موضوع دیگری که باید به آن توجه کرد این است که آیا دندان اضافه بیمار ریشه خوبی دارد یا خیر؟ گاهی اوقات دندان اضافی ریشه خوبی ندارد به طور مثال کج و کوچک است و در انتها است. اگر دندان انحراف داشته باشد حرکت دادن آن سخت و مشکل است.

آیا دندان اضافه کودکان در همه آنها نیاز به درمان دارد ؟

این به درمان مورد نیاز بستگی دارد. اکثر دندانپزشک ها قادرند کشیدن دندان و دیگر اقدامات که از نظر پزشکی ضروری هستند را انجام دهند. اما اگر در سنین پایین کودک خود متوجه وجود دندان های اضافی او شدید، بهتر است همان موقع برای درمان او اقدام کنید زیرا هم ریشه دندان ها به راحتی قابل بیرون کشیدن است و هم در نتیجه حضور دندان اضافی، آسیب کمتری به دندان های باقی مانده وارد شده است.

در مواردی که تا سنین بالا وجود دندان اضافی تشخیص داده نشود، مثلاً در صورت وجود دندان عقل اضافی، دندانپزشک ارزیابی می کند که آیا درمان الزاماً ضروری است و قابل انجام است یا خیر. کشیدن های ضروری دندان ها، پر کردن ها، و روکش های دندانی توسط دندانپزشک ها انجام می شوند، اما معمولاً درمان های ارتودنسی مستلزم مراجعه به ارتودنتیست هستند. در برخی موارد نیز ارتودنتیست ها تنها قادر به استفاده از براکت های فلزی هستند.

به خاطر داشته باشید

بسیاری از مشکلات به وجود آمده در دهان و دندان با رعایت نکات مراقبتی و بهداشتی و همچنین و آموزش های صحیح در نحوه مسواک زدن به کودکان قابل حل است ، اما یکی از مواردی که برای سلامت کودکان لازم و ضروری مراجعات منظم و دوره ای دندانپزشکی است . در این مراجعات بسیاری از مشکلات دهانی و دندانی خود را نمایان کرده و آن را میتوان قبل از بروز مشکلات بیشتر برطرف کرد و از هزینه های بالای دندانپزشکی جلوگیری کرد . یکی از مشکلات همان دندان اضافه کودکان است که در صورتی که در مراحل اولیه مشخص شود میتوان آن را درمان و از آسیب رسیدن به سایر دندانها جلوگیری کرد .