تاریخچه دندان مصنوعی

دندان مصنوعی و تاریخچه آن

دندان مصنوعی یکی از ابزارهای مهم و بسیار کاربردی به منظور جایگزینی دندان از دست رفته است . استفاده از این روش جایگزینی و مزایای بسیار آن تواسنته است کمک بسیار زیادی برای افرادی باشد که بنابر علت های مخلف دندان های خود را از دست داده اند . بسیاری از متداول ترین ابزارهای دندانپزشکی به اشکال بدوی در اعصار دور حتی از عصر سنگ مورد استفاده قرار می گرفت.

خوشبختانه ، فن آوری و پیشرفت علم باعث شده است که دندانپزشکی امروزه تجربه ای بسیار دلپذیر و حتی بدون درد باشد. در این مقاله با سفر در تاریخ، تاریخچه پدید آمدن دندانهای مصنوعی و چگونگی تبدیل شدن آن به وسیله ای مهم برای مراقبت و بهداشت دهان و دندان را مرور می کنیم.

پروتز دندان یا دندان مصنوعی چیست؟

پروتزها وسایلی هستند که نقش آنها تعویض دندانهای از دست رفته است. به آنها دندانهای مصنوعی نیز گفته می شود.

دو دسته اصلی پروتز وجود دارد :

• دسته ای که برای جایگزینی دندانهای از دست رفته در قوس فک پایین استفاده می شود
• دسته دیگر آنهایی که برای جایگزینی دندانها در قوس فک بالا استفاده می شود.

پیشینه دندان مصنوعی در عصر کهن:

دندان های مصنوعی ابزارهای پروتزی بسیار قدیمی ای هستند. نخستین دندان مصنوعی مربوط به ۲۵۰۰ سال قبل از میلاد مسیح است که در مکزیک امروزی یافت شده و از نظر ظاهری شبیه دندان های گرگ ساخته شده است.

در حدود ۷۰۰ سال قبل از میلاد مسیح، در ایتالیا، از سیم یا نوار طلایی برای اتصال دندانهای انسان و حیوان استفاده می کردند. دو دندان مصنوعی ، ساخته شده از استخوان ، در مقبره مصر باستان الجگل ، پیچیده شده از سیم طلا یافت شده است.

اروپا تا پایان رنسانس در این زمینه چیز چندانی نداشت. آنها صرفا بر روی خارج کردن دندانها تمرکز داشتند. اولین پروتزهای چوبی کشف شده در ژاپن و در قرن شانزدهم ظاهر شد که تا آغاز قرن بیستم هم در آنجا مورد استفاده قرار می گرفت.

پروتزهای دندانی در قرون جدیدتر:

تا قرن هجدهم میلادی، دندانپزشکان دندانهای مصنوعی ساخته شده از دندانهای انسان و حیوانات و عاج های حکاکی شده را آزمایش می کردند. به لطف فناوری مدرن ، دندانهای مصنوعی امروزی از دندانهای واقعی قابل تشخیص نیستند. اما قبلا این طور نبود. شاید مشهورترین آمریکایی که دارای دندان مصنوعی بود نخستین رئیس جمهور ، جورج واشنگتن بود. خیلی از مردم عامه فکر می کنند که دندان های مصنوعی او از جنس چوب بوده، اما این گونه نبود.

در واقع ، داشتن دندانهای چوبی غیرممکن است. اثرات خورنده بزاق پس از مدتی آنها را به خمیر تبدیل خواهد کرد. در حقیقت ، دندان های مصنوعی اولین رئیس جمهور آمریکا از منابع مختلفی از جمله دندان های استخراج شده از اجساد انسان و حیوانات ساخته شده بود.

تمدن های باستان از عاج و استخوان برای ساخت دندانهای مصنوعی استفاده می کردند. متأسفانه این صنعت تا اواسط دهه ۱۸۰۰ از بین رفت. دندان های پوسیده یا آسیب دیده بدون تامل کشیده می شدند و مردم تا پایان عمر فضای خالی فاقد دندان را تحمل می کردند. هنگامی که دندان های مصنوعی ساخته شد ، از نخ های ابریشمی یا نخ های قابل ارتجاع محکم برای نگه داشتن دندان های جدید استفاده می شد.

این کار روش محکمی نبود و دندانها بایستی قبل از غذا خوردن برداشته می شدند تا مبادا آنها هنگام صرف غذا از دهان بیرون بیایند. علاوه بر این ، دندانهای عاریه ای گرفته شده از حیوانات یا انسانهای دیگر، چندی بعد خود دچار پوسیدگی می گشتند. کسانی که توانایی پرداخت آن را داشتند تصمیم گرفتند که دندانهای مصنوعی جدیدی از عاج ، طلا یا نقره تهیه کنند.

ابداع پروتزهای سرامیکی:

در سال ۱۷۷۴، دو فرانسوی، یک داروساز و دندانپزشک ، مجموعه ای از دندان های سرامیکی را طراحی کردند.  به تدریج پیشرفت های مداوم روی دندان ها انجام شد . مهمترین آنها در سال ۱۸۰۸ وقتی یک دندانپزشک ایتالیایی یک دندان سرامیکی تعبیه شده همراه با پین پلاتینی را اختراع کرد، اتفاق افتاد.

این دندان ها در سال ۱۸۲۲ وارد آمریکا شدند و برای بقیه قرن دندانپزشکان و تکنسین ها تلاش کردند آنها را با طراحی ، تناسب و احساس دندان ها هماهنگ کنند. موفقیت نهایی در سال ۱۸۳۹ با کشف نوعی چسب رزینی که برای نگه داشتن دندان های مصنوعی مورد استفاده قرار می گرفت، اتفاق افتاد. دندان های مصنوعی امروزه از نوعی پلاستیک و یا سرامیک ساخته شده اند.

انواع دندان های مصنوعی

انواع بیشماری از دندان های مصنوعی وجود دارد که شامل :

• پروتزهایی که بخشی از فک را در بر می گیرند
• و پروتزهای کامل

هر دو نوع آنها لازم است کاملا فیت دهان و فک باشند. به گونه ای که از نظر فرم ، اندازه و رنگ با دهان و دندان شما مطابقت داشته باشند. این کار را می توان توسط متخصصی به نام پروتزنتیست یا یک دندانپزشک عمومی انجام داد که در این کار تخصص و تجربه لازم را دارند. تاریخچه دندان مصنوعی

پروتزهای جزئی:

اگر هنوز دندانهای سالمی هم در دهان دارید، از پروتزهای جزئی استفاده می شود. البته امروزه با رواج روش ایمپلنت کمتر از این نوع پروتزها برای جایگزینی دندان های از دست رفته استفاده می شود. این پروتزها اغلب در اطراف دندانهای سالم باقی مانده به وسیله گیره هایی قرار داده می شوند. این گیره ها ممکن است در هنگام صحبت کردن قابل مشاهده باشد اما می تواند با مواد رنگی دندان ساخته شود.

پروتزهای کامل:

در صورت از بین رفتن تمام دندانهای خود از پروتزهای کامل استفاده می شود که ممکن است به دلیل آسیب دیدگی ، عفونت ، پریودنتیت یا سایر شرایط پزشکی به کار برده شود . این دندانهای مصنوعی به صفحه ای متصل می شوند که در مقابل لثه شما قرار دارد.

بخش متصل به لثه و کام دهان – که می تواند از جنس فلز یا اکریلیک باشد که با رنگ لثه شما مطابقت دارد – به طور معمول برای دیگران قابل مشاهده نیست. از چسب دندانهای مصنوعی هم می توان برای کمک به حفظ پروتزها استفاده کرد.

پروتزهای متحرک:

پروتزهای قابل جابجایی و برداشتن (متحرک) مدل سنتی دندان های مصنوعی هستند ، و تمیز کردن آسان تر آنها مزیتی برای آن محسوب می شود. با این حال آنها می توانند راحت تر از جای خود خارج شوند . بنابراین دندانپزشکان توصیه می کنند از مصرف غذاهایی که مخصوصاً جویدنی ، چسبناک یا سخت هستند خودداری شود. چسب دندانهای مصنوعی می تواند به ثابت ماندن آنها در جای خود کمک کند ، اما استفاده از این چسب ها دشوار است. پروتزهای متحرک معمولاً بعد از حدود ۵ سال نیاز به تعویض دارند.

پروتزهای انعطاف پذیر:

پروتزهای انعطاف پذیر جایگزین محبوب پروتزهای سنتی هستند و از مواد انعطاف پذیر اما بسیار بادوام ساخته شده اند که راحت تر می توانند استفاده شوند. به لطف رزین های شفاف که با رنگ لثه مطابقت دارد ، آنها به گیره های قابل رویت مانند آنهایی که در پروتزهای جزئی مشاهده می کنید ، نیاز ندارند. همچنین پروتزهای انعطاف پذیر وزن کمتری دارند. آنها می توانند در حدود پنج تا هشت سال دوام داشته باشند. این نوع پروتزها نسبت به روشهای دیگر گران تر هستند و فقط می توان برای پروتزهای جزئی استفاده کرد.

چگونه دندان های مصنوعی خود را نگهداری کنید

دهان ما پر از باکتری است ، بنابراین جای تعجب ندارد که روزانه دندان های مصنوعی باید تمیز شوند. دندانپزشک بسته به نوع دندان مصنوعی شما بهترین روش برای تمیز کردن پروتزهایتان را به شما توصیه می کند. به عنوان مثال خارج کردن پروتز می تواند تمیز کردن دندان های دیگر شما را هنگام شب آسان تر کند.

می توانید از محلول های تمیز کردن مخصوص پروتزها استفاده کنید تا به طور موثر به نظافت آنها کمک کنید. تمیز کردن دندان های مصنوعی بسته به موادی که از آنها ساخته شده نیاز به راه حل های مختلفی دارند . بنابراین از دندانپزشک خود بپرسید که از چه چیزی استفاده می کنید. از دیگر روش های مراقبت میتوان به موارد زیر اشاره کرد :

• برای افزایش طول عمر دندان های مصنوعی خود ، هنگام استفاده از آنها مراقب باشید. آنها را خم نکنید و سعی کنید در حین تمیز کردن از آسیب دیدن از گیره ها خودداری کنید.
• خیساندن پروتزهای شبانه شما می تواند مانع از خشک شدن آنها شود ، اما حتما آنها را قبل از اینکه دوباره در محل قرار دهید ، زیر آب بشویید.
• همچنین ممکن است دندانپزشک به شما توصیه کند که از خوردن برخی غذاها خودداری کنید.
• برای جلوگیری از آسیب به پروتز دندان از نوشیدن نوشیدنی هایی که داغ هستند خودداری کنید.
• همچنین بهتر است خوراکی های چسبنده مانند آب نبات، گز یا آدامس مصرف نکنید.

عوارض جانبی دندانهای مصنوعی

• هنگامی که برای اولین بار دندان های مصنوعی ، به ویژه پروتزهای فوری (موقت) دریافت می کنید ، ممکن است متوجه افزایش بزاق شوید. این طبیعی است و این مشکل با عادت کردن دهان فروکش می کند. برخی از افراد نیز حالت تهوع موقتی را تجربه می کنند.
• ممکن است در ابتدا در حالی که به پروتزهای جدید خود عادت می کنید در خوردن غذا مشکل داشته باشید. با غذاهای نرم و مایع شروع کنید تا به آنها عادت کنید.
• ضمنا ممکن است بعد از به کار بردن پروتز دندان کمی سخت صحبت کنید. این کار با عادت کردن به پروتزهای خود آسان تر می شود. برای سرعت بخشیدن به روند صحبت کردن ، تلفظ کلماتی را که تلفظ آنها دشوار است را تمرین کنید.
• در حالی که به آنها عادت می کنید گاهی اوقات دندان ها می توانند باعث سوزش یا زخم در دهان شوند. این مشکل متداول است و معمولاً هنگام تنظیم آن فروکش می کند. آب نمک غرغره کنید و از بهداشت دهان و دندان عالی برای برطرف شدن این علائم استفاده کنید.
• بسیار احتمال دارد که هنگام سرفه یا عطسه ، فشار هوای بالایی را در مقابل پروتزهای متحرک تجربه کنید. این اتفاق می تواند آنها را از جای خود خارج کند. برای جلوگیری از این امر ، هنگام عطسه ، خمیازه یا سرفه ، دهان خود را با دست خود بپوشانید.

ویدئویی از روکش زیرکُنیا، انجام شده در مرکز دندانپزشکی ایمپلنت دنت: