اهمیت کیفیت نخ بخیه در جراحی های دندانپزشکی

نخ بخیه

نخ بخیه به عنوان یک روش پزشکی برای ترمیم کردن قسمت های جراحی شده دندان و لثه در دندانپزشکی مورد استفاده قرار می‌گیرد. بخیه کمک می‌کند که فرآیند بهبود با سرعت بیشتری انجام گیرد و همچنین از زخم و یا جراحت در مقابل عفونت و آلودگی ها محافظت می‌کند. نخ بخیه در دندانپزشکی به دو شکل قابل جذب و غیر قابل جذب مورد استفاده قرار می‌گیرد. لازم است بدانید که نخ بخیه دندانپزشکی با توجه به خواصی مانند جذبی یا غیرجذبی، تک رشته ای یا چند رشته ای بودن نخ بخیه، روکش دار یا بدون روکش بودن نخ بخیه، رنگ شده و فاقد رنگ و طبیعی یا مصنوعی بودن نخ تقسیم می‌شوند.

همچنین لازم است به این موضوع اشاره کرد که، در جراحی‌های دندان‌پزشکی، ممکن است از روش‌هایی مانند الکتروسرجری استفاده شود. در این شرایط معمولا فلپ‌ها (بافت بریده شده) با نخ بخیه بسته نمی‌شوند. چرا که دستگاه مورد استفاده در این متد، نیاز به بخیه را برطرف می‌کند. اما استفاده از الکتروسرجری در تمامی انواع جراحی دهان و لثه امکان‌پذیر نیست،‌ بنابراین همچنان باید نخ بخیه را عضوی جداناشدنی از این نوع جراحی دانست.

ویژگی‌های نخ بخیه ایده‌آل دندانپزشکی چیست؟

از آنجایی که بخیه‌های دندانپزشکی به‌دلیل ظرافت بافت لثه و شرایط متفاوت جراحی دهان و دندان حساسیت خاصی دارند، نخ بخیه دندانپزشکی نیز ویژگی‌های مشخصی دارد که آن را تبدیل به ابزاری ایده‌آل برای این نوع جراحی می‌کند. ویژگی‌های نخ بخیه دندانپزشکی ایده‌آل شامل موارد زیر می‌شود:

• نخ بخیه جراحی لثه کمترین آسیب را به بافت رسانده، ایجاد التهاب نمی‌کند و واکنشی با آن نخواهد داشت، ضمن اینکه زخم را به‌خوبی بسته نگه می‌دارد.
• نخ بخیه ایده‌آل جراحی دندانپزشکی، در تمامی انواع جراحی دهان و دندان قابل استفاده است.
• باتوجه به شرایط بخیه در دهان، نخ مورد استفاده برای بخیه لثه باید دربرابر بریده شدن، فشار و کشش مقاوم باشد.
• انعطاف‌پذیر است و راحت گره می‌خورد. این ویژگی مهم است چرا که گره زدن بخیه در دهان به‌خودی خود سخت است.
• ایجاد حساسیت نمی‌کند و به‌اصطلاح ضدحساسیت است. (ایجاد حساسیت دراثر نخ بخیه می‌تواند بیمار را با دردسرهای مختلفی مواجه کند.)
• قطر آن در تمام قسمت‌های یکسان است. توجه داشته باشید که بافت لثه ظریف و حساس است. نبود این ویژگی می‌تواند به این بافت هنگام بخیه زدن آسیب برساند.
• قاعدتا نخ بخیه دندانپزشکی باید استریل باشد.
• سرطان‌زا نیستند.
• آنتی‌باکتریالند و مانع از تکثیر باکتری‌ها می‌شوند.
• از نظر بیولوژیکی غیرفعالند.
• قیمت مناسبی دارند.

از آنجا که محیط دندان به‌دلیل خوردن و آشامیدن و رطوبت بالا برای زخم و شکاف جراحی حساسیت ویژه‌ای ایجاد می کند، ویژگی‌های ذکر شده درمورد نخ بخیه دندانپزشکی اهمیت بالایی دارند. درواقع نخ بخیه دندانپزشکی نباید باعث بریدگی، پارگی یا انقباض بافت جراحی‌شده شود.

حتما بخوانید : همه چیز در رابطه با ایمپلنت ایرانی

مزایای استفاده از انواع نخ بخیه دندانپزشکی چیست ؟

هدف اصلی از بخیه زدن توسط انواع نخ بخیه دندانپزشکی، ثابت نگه داشتن بافت های لثه است. بهبود زخمشاید مهم ترنی مزیت استفاده از این نخ ها باشد .  بخیه زدن کمک می کند که سریع تر بافت ها به استخوان متصل شود و جلوگیری میکند از این که مواد خارجی ( بزاق ، باکتری ، غذا و .. )  وارد قسمت خالی نشود .

همچنین استفاده از این نخ ها کمک می کند فاصله هایی که بین قسمت های خالی به وجود آمده است به حداقل میزان فاصله برسد.وجود بخیه ها به مقاومت زخم ها کمک می کند و یکی از مهم ترین عملکرد بخیه است. همچنین این نخ کمک می کند که خون ریزی زخم ها کاهش یابد یعنی زمانی که دندان را کشیدید و روی آن را بخیه زدید بخیه ها کمک می کند بافت های نرم به هم فشرده شوند و این فشرده شدند باعث می شود خون ریزی بعد از جراحی کم شود.

عوارض احتمالی بخیه دندان

اگر نخ بخیه انتخابی توسط دندانپزشک از مواد بی کیفیت تولید شده باشد می تواند باعث التهاب و عفونت لثه شود و بدن آن را به عنوان جسم خارجی تلقی کرده و به اصطلاح بخیه را پس بزند. گیر غذایی نیز یکی دیگر از مشکلات بخیه دندان است که به مرور می تواند خطر عفونت را افزایش دهد. از سوی دیگر، اگر بخیه به درستی زده نشود روند بهبودی را طولانی تر خواهد کرد و باعث عفونت زخم و مشکلات جدی برای بیمار خواهد شد. از همین رو، بهتر است در انتخاب دندانپزشک و مرکزی که می خواهید اقدامات درمانی خود را انجام دهید دقت کافی داشته باشید.

یکی از اصلی ترین عوارض دیر کشیدن بخیه دندان نیز، جدا از عفونت و التهاب لثه، گیر غذایی است که می تواند باعث تجمع باکتری ها و در نتیجه ایجاد پلاک روی دندان و لثه شود. همین موضوع، خطر ابتلا به بیماری های لثه را در بیمار افزایش می دهد.

انواع بخیه

به طور کلی، دو دسته نخ بخیه در دندانپزشکی مورد استفاده قرار می گیرند. بزرگترین تفاوت آنها این است که یک نوع از آنها “جذب می شود” (به صورت خود به خود حل می شود) در حالی که دیگری این ویژگی را ندارد.

الف) نخ های بخیه ی قابل جذب

نخ های بخیه ی قابل جذب این قابلیت را دارند که نیاز به کشیده شدن ندارند. بدن قادر است ساختار آنها را بشکند و حل کند، که عاری از هر گونه عوارض جانبی هستند. این نوع نخ های بخیه گاهی اوقات نخ بخیه ی “کات گوت” یا تنها نخ بخیه ی “گوت” نامیده می شوند. این نامگذاری به این حقیقت برمی گردد که برخی از این نوع نخ های بخیه از روده ی حیوانات (معمولا گوسفند) تولید می شوند (gut در زبان انگلیسی به معنای روده و احشاء می باشد).

علاوه بر مواد طبیعی، مواد مصنوعی بسیاری نیز مورد استفاده قرار می گیرند (از جمله پلی گلیکولیک اسید، کوپلیمر لاکتیک گلیکولیک اسید، گلیکولیک و کوپلیمر اپسیلون کاپرولاکتون، پلی دی اکسانون). پس میتوان نخ بخیه قابل جذب را به صورت زیر دسته بندی کرد:

استفاده از انواع نخ بخیه جذبی در دندانپزشکی

همانطور که در بالا اشاره کردیم ، بخیه جذبی در انواع بخیه دندانپزشکی بعد از جراحی خود به خود جذب می شود و نیاز به کشیدن آن نیست.بدن توانایی این را دارد که آن ها را جذب کند و این نخ بخیه ها هم 2 نوع هستند طبیعی و مصنوعی که مدت زمان جذب آن ها متفاوت است.

1)انواع نخ بخیه قابل جذب طبیعی :

این نخ بخیه ها که طبیعی هستند از روده حیوانات که معمولا از روده گوسفند تشکیل می شود. مدت زمان جذب بخیه جذبی دندان تقریبا 5 تا 14 روز طول می کشد

2)انواع نخ بخیه قابل جذب مصنوعی :

این نوع مصنوعی هستند و از پلی دی اکسائون ، پلی گلیکولیک اسید و… تشکیل می شود . جذب این نوع تقریبا 2 تا 4 هفته طول می کشد

مدت زمانی که طول می کشد تا نخ بخیه حل شود، به نوع مواد مورد استفاده در آن بستگی دارد. نخ های بخیه ی گوت تقریبا به مدت ۵ تا ۷ روز دست نخورده باقی می مانند، نخ های کات گوت کرومیک به ترتیب ۹ تا ۱۴ روز دوام خواهند داشت. نخ هایی که از جنس مواد مصنوعی مانند پلی گلیکولیک اسید هستند، ممکن است چند هفته (۲ تا ۴ هفته) باقی بمانند. با شکسته شدن ساختار نخ ها، ممکن است اینطور به نظر برسد که نخ ها در حال شل شدن یا باز شدن هستند.

ب) نخ های بخیه ی غیر قابل جذب

در مقایسه، نخ های بخیه ی غیر قابل جذب از موادی تولید شده اند که بدن قابلیت حل کردن آنها را ندارد (از جمله ابریشم، پلی استر، پلی وینیلیدین فلوراید، پلی پروپیلن و نایلون) و به همین دلیل لازم است بعد از طی شدن مدت مشخص بعد از درمان برای کشیدن آن اقدام شود. به خاطر داشته باشید که بی توجهی به کشیدن این نخ ها میتواند باعث عفونت و آسیب با بافت لثه و دندان شود

چه زمان باید نخ های غیر قابل جذب را کشید؟

نخ های غیر قابل جذب نیاز است کشیده شوند. زمان این جلسه طی ۷ تا ۱۰ روز پس از بخیه شدن معین می شود. اما باز هم این مورد بستگی به شرایط بیمار و مراقبت های بعد از عمل دارد. پس حتما برای بررسی وضعیت بخیه خود به دندانپزشک مراجعه کنید تا بعد از بررسی در مورد کشیدن یا نکشیدن آن تصمیم نهایی گرفته شود.

باز شدن نخ بخیه در جراحی های دندان

گاهی پیش می‌آید که نخ بخیه در مواردی باز شود، در این شرایط بهترین راه این است که در کمترین زمان ممکن به پزشک مراجعه کنید. پزشک می‌تواند با معاینه دقیق قسمت بخیه شده تصمیم بگیرد که لازم است دوباره بخیه انجام شود و یا اینکه اجازه دهند روند بهبود سپری شود.

به طور کلی پس از انجام جراحی های دندان و انجام بخیه اغلب به منظور جلوگیری از مشکلاتی مانند بازشدن بخیه دندان پزشک توصیه می‌کند که بزاق دهان را خارج نکنید و آن را قورت دهید. همچنین از خوردن مایعات داغ و مواد غذایی سفت خودداری کنید و حتی مایعات را به وسیله نی بنوشید. علاوه بر این داروهای تجویز شده را به موقع مصرف کنید و از دهان‌شویه استفاده کنید. پس از ده روز نیز مجدداً برای بررسی بخیه ها به پزشک مراجعه کنید.

آیا بخیه دندان عقل را باید کشید ؟

یکی از مهمترین انواع جراحی های دندان ، کشیدن دندان عقل است و در این جراحی از یکی از انواع نخ بخیه استفاده میشود ، با توجه به نوع نخ بخیه استفاده شده توسط پزشک این مسئله تشخیص داده می‌شود که آیا پس از گذشت مدت زمان تعیین شده لازم است نخ بخیه کشیده شود یا نیازی نیست. زیرا گاهی پزشکان از نخ قابل جذب استفاده می‌کنند که این نخ نیازی به کشیدن ندارد و پس از گذشت مدت زمان مشخصی و با سپری شدن روند بهبود به صورت خود به خود جذب می‌شود.

اما در صورتی که پزشک از نخ غیر قابل جذب استفاده کند حدود یک هفته بعد باید برای کشیدن بخیه دندان عقل به پزشک مراجعه کنید. کشیدن این نخ دردناک نیست زیرا پزشک بعد از استفاده از دهانشویه به آرامی قسمتی از نخ را با پنس می‌گیرد و با تیغ آن را برش می‌دهد.

حتما بخوانید : همه چیز در رابطه با استفاده از نخ دندان

عوارض دیر کشیدن بخیه دندان

بعد از انجام بخیه، پزشک با توجه به شرایط شما زمانی را مشخص می‌کند که برای کشیدن بخیه باید مجدداً به مطب یا کلینیک مراجعه کنید. در صورت عدم توجه به این موضوع، دیر کشیدن نخ بخیه می‌تواند عوارضی مانند جذب مواد غذایی به وسیله نخ بخیه و ایجاد عفونت و التهاب را به دنبال داشته باشد که تأثیر مستقیمی بر روند بهبود خواهد داشت.

علاوه بر این نیز پس از کشیدن بخیه دندان باید سعی کنید از قسمت جراحی شده مراقبت کنید زیرا پروسه بهبود کامل بیش از 5 هفته طول خواهد کشید. بنابراین بهتر است بهداشت دهان خود را رعایت کنید و از غذاهای بسیار سفت، تند و اسیدی پرهیز کنید. همچنین از لمس قسمت جراحی شده نیز خودداری کنید.

اقدامات عمومی در مراقبت از انواع بخیه دندان

فرقی ندارد، بخیه شما از نوع جذبی باشد یا غیرجذبی؛ در هر صورت برخی از مراقبت ها بعد از انجام درمان های مختلف دندانپزشکی مانند کاشت ایمپلنت و جراحی لثه که نیاز به بخیه دندان دارند را باید رعایت کنید تا دوره بهبودی شما کوتاه تر شود و آسیبی به محل زخم شما وارد نشود. بخیه مستقیما به بافت لثه زده می شود. برخی از توصیه های مراقبتی در طول دوره نقاهت عبارتند از:

1. مصرف داروهای آنتی بیوتیک و مسکن مطابق دستور دندانپزشک
2. حداقل تا 2 ساعت بعد از جراحیف آب دهان خود را خارج نکرده و آن را قورت دهید.
3. سه الی چهارساعت بعد از جلسه درمان، از خوردن مایعات بسیارگرم خودداری کنید.
4. برخلاف تصور عموم، استفاده از نی در طول دوره نقاهت (با وجود بخیه در دهان) توصیه نمی شود.
5. در صورت لزوم برای کاهش تورم در 24 ساعت اول بعد از جراحی می توانید کمپرس سرد انجام دهید.
6. بعد از گذشت48 ساعت و در صورت مشاهده کبودی یا تورم می توانید کمپرس گرم را در محل جراحی خود انجام دهید.
7. از کشیدن مسواک و تماس نخ دندان با محل زخم خودداری کنید. (می توانید مسواک بین دندانی را جایگزین کنید.)
8. مصرف غذاهای سفت و جویدنی با سمتی که بخیه دارد را حداقل تا سه الی چهار روز بعد از درمان به تاخیر بیاندازید.
9. استفاده از دهانشویه در طول این مدت توصیه نمی شود مگر در شرایطی که دندانپزشک تجویز کرده باشد.

به خاطر داشته باشید:

این نکته را به خاطر داشته باشید که اغلب اقدامات دندانپزشکی با کمترین میزان جراحت و خونریزی همراه هستند و نیازی به بخیه دندان ندارند، با این حال اگر دندانپزشک به تشخیص خود از بخیه برای بهبود زخم دهان شما استفاده کرد نگران نباشید و اگر مطابق دستورات وی عمل کنید، هیچ مشکلی برای شما به وجود نمی آید و با کمترین میزان درد و ناراحتی دوره نقاهت خود را سپری خواهید کرد