فلوراید و فواید آن برای سلامت دهان و دندان

فلوراید چیست ؟

فلوراید ماده معدنی است که به طور طبیعی در محیط وجود دارد. همچنین به منظور جلوگیری از پوسیدگی دندان به عنوان مکمل به آب آشامیدنی در بسیاری از کشورها اضافه می شود.

فواید سلامتی فلوراید

این ماده به دلیل توانایی محافظت در برابر پوسیدگی دندان ، معمولا به منابع عمومی آب آشامیدنی و همچنین خمیردندان و دهانشویه اضافه می شود. تحقیقات نشان داده است که مکمل فلوراید از روند پوسیدگی دندان در نوزادان ، کودکان و بزرگسالان جلوگیری می کند.

این ماده از طریق تماس مستقیم، این اثر مفید را بر روی دندان ها می گذارد  و همچنین از ایجاد پوسیدگی در دندان های در حال رشدی که هنوز در زیر لثه ها هستند محافظت می کند. اعتقاد بر این است که فلوراید از دو طریق به جلوگیری از پوسیدگی دندان کمک می کند: جلوگیری از رشد بیش از حد باکتری ها و معدنی سازی دندان.

جلوگیری از رشد بیش از حد باکتریها

ثابت شده است که فلوراید رشد بیش از حد برخی از باکتریها را که ممکن است در ایجاد پوسیدگی دندان نقش داشته باشد کاهش می دهد. این ماده ، که یک عنصر یونی است ، سطح pH دهان را کاهش می دهد و باعث می شود محیط دهان اسیدی تر شود و در نتیجه میزبان باکتری ها نباشد.

Streptococcus mutans ، Streptococcus sanguinis و Porphyromonas gingivalis

سه نوع باکتری دهانی (دهانی) هستند که مشخص شده است توسط این ماده مهار می شود.

معدنی سازی دندان

فلوراید با فعل و انفعالاتی با دندان ها ماده ای به نام فلوراپاتیت را تشکیل می دهد که باعث معدنی شدن دندان می شود. مینرالیزاسیون فرآیند سخت شدن شیمیایی است ، تاثیری که از خراب شدن دندان جلوگیری می کند. جالب اینجاست که اگرچه فلوراپاتیت جزء طبیعی دندان ها نیست ، اما مفید است و هیچ آسیبی به دندان ها وارد نمی کند.

ماده معدنی فلوراپاتیت ناشی از مکمل فلوراید همچنین به دندان ها کمک می کند تا در برابر صدماتی که می تواند در اثر غذا ، نوشیدنی و باکتری ایجاد شود مقاومت کنند. از نظر بهداشت و تغذیه انسان ، این ماده یک عنصر کمیاب است که درصد نسبتاً کمی از ترکیب بدن را تشکیل می دهد. اعتقاد بر این است که فلوراید اگرچه برای بهبود سلامت جامعه و کیفیت زندگی مفید است ، اما ممکن است برای بقا لازم نباشد.

عوارض جانبی احتمالی

مصرف فلوراید در مقادیر بالاتر از ۱۰ میلی گرم در روز توصیه نمی شود. فلوراید اضافی بسته به میزان قرار گرفتن در معرض آن و اینکه به طور طولانی مدت اتفاق می افتد ، برای مدت طولانی یا به طور حاد (سریع) می تواند اثرات متفاوتی ایجاد کند.

مصرف زیاد این ماده به طور مزمن می تواند روی دندان و استخوان تأثیر بگذارد ، در حالی که مصرف حاد مقادیر زیادی فلوراید می تواند عوارض جانبی خطرناکی ایجاد کند و حتی ممکن است تهدید کننده زندگی باشد.

مصرف بیش از حد فلوراید در درازمدت

فلوروز دندانی مستندترین اثر جانبی فلورایدتراپی اضافی است. همچنین برخی شواهد نشان می دهد که مصرف بیش از حد فلوراید ممکن است خطر ابتلا به پوکی استخوان و شکستگی استخوان را افزایش دهد.

فلوروز Fluorosis

فلوروز یا فلوئوروز می تواند در هر سنی شروع شود و با لکه های سفید یا رگه های سفید روی دندان ظاهر می شود. از آنجا که مواد معدنی ناشی از فلوراید حتی می تواند روی دندانهایی که هنوز در زیر لثه در حال رشد هستند تأثیر بگذارد ، فلوروز می تواند کودکانی را که در معرض مقادیر بالای این ماده هستند در حالی که دندان هایشان هنوز در حال رشد است ، تحت تأثیر قرار دهد. گاهی اوقات ، ممکن است فلوروز بافت خشن در سطح دندان ایجاد کند.

فلوئوروز عمدتاً از نظر زیبایی باعث نگرانی دندان ها می شود. فلوروز به خودی خود بهبود نمی یابد و ترمیم آن بسیار دشوار است. اگر به این بیماری مبتلا هستید ، در مورد درمان های زیبایی در منزل مانند ژل های سفیدکننده دندان یا کرم ها احتیاط کنید ، زیرا می توانند باعث تغییر رنگ بیشتر دندان های شما شوند .

راه های پیشگیری از ابتلا به فلوروز

برای جلوگیری از فلوروز ، دندانهای خود را در معرض فلوراید اضافی قرار ندهید ، چه با استفاده از مکمل ها و چه از طریق استفاده بیش از حد خمیر دندان یا دهانشویه های حاوی این ماده. دندان های خود را بیش از سه بار در روز مسواک نزنید، بیش از چند بار در روز از دهان شویه استفاده نکنید و حتماً ظرف ۳۰ ثانیه دهان شویه را از دهان خود بیرون بریزید.

شکنندگی استخوان ناشی از مصرف زیاد فلوراید

همچنین مشخص شده است که مصرف زیاد فلوراید باعث ایجاد یک بیماری نادر به نام فلوروز اسکلتی می شود که از ویژگی های آن استخوان های شکننده و سخت شدن یا سفتی مفاصل است. فلوروز اسکلتی می تواند خطر شکستگی استخوان را افزایش دهد.

مسمومیت

مسمومیت حاد ناشی از مصرف زیاد فلوراید می تواند باعث ناراحتی معده ، حالت تهوع ، استفراغ و اسهال شود. در برخی موارد ، به ویژه در کودکان خردسال ، این عوارض می توانند زندگی را تهدید کنند. مسمومیت حاد کمتر اتفاق می افتد، زیرا غلظت فلوراید در آب، خمیردندان و دهانشویه بسیار کم است و نمی تواند باعث مصرف بیش از حد آن شود. گرچه نادر است ، فرد می تواند مقادیر خطرناک فلوراید را از طریق مواد شیمیایی صنعتی به طور تصادفی مصرف کند.

مقدار و نحوه تهیه فلوراید 

میزان توصیه شده مصرف روزانه فلوراید به سن شخص بستگی دارد.

• ۰٫۷ میلی گرم در روز برای کودکان نوپا
• ۳ میلی گرم در روز برای زنان بزرگسال
• ۴ میلی گرم در روز برای مردان بزرگسال

کدام مواد غذایی حاوی فلوراید هستند؟

علاوه بر منابع مکمل ، این ماده معدنی در مواد غذایی نیز یافت می شود. غذاهایی که حاوی فلوراید هستند شامل غذاهای دریایی ، کشمش و سیب زمینی هستند. همچنین در نوشیدنی هایی مانند چای ، شراب و آب انگور وجود دارد. مقدار فلوراید موجود در این محصولات کمتر از یک صدم گرم است که برای تأثیر محافظتی یا سوء آن بسیار کم است.

مکمل های فلوراید

اگر شما یا فرزندتان نمی توانید آبی را که از منبع آب عمومی منظم تأمین می شود، مصرف کنید ، ممکن است در برابر پوسیدگی دندان که فلوراید می تواند از آن محافظت کند ، مصون نباشید. برای بدست آوردن محافظت از فلوراید در برابر پوسیدگی دندان می توانید از خمیر دندان و دهانشویه بدون نسخه فلوراید استفاده کنید یا برای فلورایدتراپی به دندانپزشک مراجعه کنید.

علاوه بر این ، طبق توصیه های متخصصان ، پزشک یا دندانپزشک می تواند فلوراید خوراکی (مصرف از راه دهان) یا موضعی (برای قرار دادن مستقیم روی دندان های شما) تجویز کند. همچنین می توانید از فلوراید به صورتی که دندانپزشک شما آموزش می دهد، برای دندان هایتان استفاده کنید. در صورت لزوم این مراحل ، متخصص مراقبت های بهداشتی می تواند به شما مشاوره دهد.

مکمل های جایگزین فلوراید

در جوامعی که تأمین آب با فلوراید کافی دشوار است ، می توان ماده معدنی را به شیر یا نمک اضافه کرد. این روش ها ایمن در نظر گرفته می شوند و ثابت شده است که در بسیاری از کشورها در کاهش پوسیدگی دندان موثر هستند.

سوالات متداول:

سایر عوارض جانبی قرار گرفتن در معرض فلوراید زیاد در درازمدت چیست؟

مدت هاست که این نگرانی وجود دارد که عوارض جانبی قرار گرفتن در معرض زیاد این ماده در درازمدت ، ممکن است احتمال ابتلا به بیماری تیروئید ناشی از فلوراید ، اختلالات یادگیری ، اوتیسم ، اختلالات خونی و پوکی استخوان را بالا ببرد. این نگرانی ها هنوز با مطالعات علمی تأیید نشده است.

آیا فلوراید به عنوان یک مکمل بی خطر تأیید می شود؟

در حال حاضر ، سازمان بهداشت عمومی ایالات متحده و انجمن دندانپزشکی آمریکا و بسیاری از کشورهای جهان همچون ایران مکمل های حاوی فلوراید را بی خطر و مفید می دانند.

توصیه ها

مصرف مکمل فلوراید از طریق آب آشامیدنی شهری از جمله مقرون به صرفه ترین پیشرفت ها در بهداشت عمومی است. در حالی که مشخص شده است که این ماده از بروز و شدت پوسیدگی دندان می کاهد ، اما در مقادیر بیش از حد مفید نیست. اگر به مکمل ها دسترسی ندارید ، یا اگر به هر دلیلی نمی توانید آن را مصرف کنید ، خیالتان راحت باشد که اگرچه ممکن است اثرات محافظتی آن را از دست بدهید ، اما فقدان فواید محافظتی آن عوارض جدی بر سلامتی ندارد. رعایت بهداشت دهان و دندان در خانه و اطمینان از انجام معاینات منظم در مطب دندانپزشک همواره توصیه اکید متخصصان این حوزه است.

منبع: very well health