علت پوسیدگی دندان چیست و چگونه درمان می شود؟

 پوسیدگی دندان چه علتی دارد و راه درمان آن چگونه است؟

پوسیدگی دندان یک سوراخ کوچک در دندان شما است که در صورت آسیب دیدن لایه بیرونی سخت دندان یعنی مینای دندان ایجاد می شود. اگرچه ممکن است در ابتدا متوجه ایجاد پوسیدگی نشوید ، اما در نهایت می تواند باعث درد شود. در موارد جدی تر، یک پوسیدگی می تواند منجر به نوعی دندانپزشکی به نام درمان کانال ریشه یا همان عصب کشی شود .

پوسیدگی ها یک مشکل شایع دندان است . در حقیقت ، حدود ۹۱٪ افراد بالای ۲۰ سال پوسیدگی را تجربه کرده اند. اما با رعایت بهداشت دهان و دندان و ویزیت های منظم دندانپزشکی ، اغلب قابل پیشگیری هستند.

علت پوسیدگی دندان

دندانها در یک لایه مینای دندان نسبتاً ضخیم پوشانده شده اند که یک پوشش محافظ است. مینای دندان بیشتر از مواد معدنی – از جمله کلسیم – ساخته می شود که بلورهای سختی را برای محافظت از رگها و اعصاب دندان تشکیل می دهد. از آنجا که مینا زنده نیست ، قادر به ترمیم خود نیست.

این موضوع مسئله ساز است ، زیرا مینای دندان به طور مداوم مورد حمله عوامل مختلف قرار می گیرد. دهان شما پر از انواع باکتری ها است که همیشه در حال ایجاد مواد نامطلوب و غشا چسبناک روی دندان های شما هستند. هنگامی که غذاهایی حاوی قند می خورید ، این باکتری ها اسیدی تولید می کنند که می تواند به مینای دندان شما آسیب برساند. با گذشت زمان ، این آسیب می تواند منجر به تشکیل یک پوسیدگی شود. علت پوسیدگی دندان معمولا این است.

علائم و روش تشخیص پوسیدگی

در ابتدا پوسیدگی ها به سختی قابل تشخیص هستند ، زیرا در هنگام شکل گیری علائمی مشاهده نخواهید کرد. به همین دلیل معاینات منظم دندانپزشکی هر شش ماه مهم است. در این معاینات ، دندانپزشکان می توانند با مشاهده دندانهای شما ، لمس آنها و استفاده از اشعه ایکس ، پوسیدگی های اولیه را بررسی کنند. گاه پوسیدگی ها در اعماق دندان رشد می کند، می تواند به رگ ها و اعصاب حساس دندان برسد. این زمانی است که شما ممکن است علائم را تجربه کنید.

علائم این پوسیدگی ها عبارتند از:

• دندان درد
• درد هنگام جویدن
• حساسیت دندان به دما ، از جمله درد شدید هنگام خوردن غذاهای گرم یا سرد یا نوشیدنی
• تغییر رنگ دندان ، یا سوراخ قابل مشاهده

چه افرادی دچار پوسیدگی دندان می شوند؟

تقریباً همه در دوره ای از زندگی خود دچار پوسیدگی دندان می شوند. با این حال، افرادی که بیشتر در معرض خطر پوسیدگی دندان قرار دارند، افرادی بسیار جوان هستند و یا افرادی که بیش از ۵۰ سال دارند. نوزادان و کودکان خردسال که از شیشه های شیر سرپستانک دار استفاده می کنند نیز در معرض خطر پوسیدگی دندان قرار دارند، زیرا دندان های آنها بصورت طولانی مدت در معرض کربوهیدرات و شکر قرار می گیرد.

از طرف دیگر، افراد مسن هم در معرض خطر هستند، زیرا غالباً لثه هایشان در حال تحلیل و عقب رفتن است . با تحلیل لثه ریشه دندان که از مینای دندان پوشانده نشده است، اما ماده نرم تری روی آن است، بیرون میزند. این امر می تواند باعث ایجاد سهولت در پوسیدگی ها شود . علت پوسیدگی دندان در افراد مسن اغلب همین است. علاوه بر این گروه ها، عوامل خطر دیگری نیز وجود دارد که می تواند احتمال پوسیدگی شما را افزایش دهد.

چه کسنی بیشتر دچار پوسیدگی دندان میشوند ؟

هرچند پوسیدگی دندان به علت عدم توجه به بهداشت دهان و دندان ایجاد میشود ، اما افراد مبتلا به این شرایط در معرض افزایش پوسیدگی دندان قرار دارند:

1- دهان خشک :

بزاق به شستن پلاک ها و جرم ها کمک می کند ، بنابراین افرادی که به دلیل شرایط پزشکی یا دارو بزاق کافی ندارند ، بیشتر دچار پوسیدگی می شوند.

2- ریفلاکس:

اسیدی که به دهان افراد مبتلا به ریفلاکس وارد می شود ، می تواند مینای دندان را خراب کند.

3- اختلالات گوارشی:

اختلالات گوارشی می تواند تولید بزاق را تغییر دهد و استفراغ مکرر می تواند اسید معده را به دهان آورده و مینای دندان را خراب کند.

چگونه از پوسیدگی دندان پیشگیری کنیم؟

اگرچه پوسیدگی ها شایع هستند ، اما همچنین قابل پیشگیری هستند. انجام این مراحل می تواند به کاهش خطر ابتلا به پوسیدگی کمک کند :

• مسواک زدن منظم. دندان های خود را دو بار در روز و به مدت دو دقیقه با خمیر دندانهای حاوی فلوراید مسواک بزنید.
• نخ دندان. عدم استفاده از نخ دندان علت پوسیدگی دندان در نواحی بین دندانی است.
• میان وعده ها و نوشیدنی های شیرین را به حداقل برسانید ، که می تواند باعث ایجاد اسید از پلاکها شود.
• از مصرف میان وعده های مکرر خودداری کنید تا دندان های شما دائما در معرض اسیدهایی نباشند که هنگام غذا خوردن ایجاد می شوند.
• برای کمک به تشخیص زود هنگام پوسیدگی دندان به طور مرتب به دندانپزشک مراجعه کنید.

روش های درمان پوسیدگی دندان :

درمان پوسیدگی شما به تشخیص به موقع آن بستگی دارد. اگر در همان ابتدا متوجه بروز پوسیدگی شوید و به دندانپزشک مراجعه کنید، دندانپزشک شما ممکن است با استفاده از روش های درمانی فلوراید از آسیب بیشتر جلوگیری کند. این به مینای دندان کمک می کند تا مواد معدنی را که در اثر تشکیل پلاک تخلیه شده اند ، ترمیم کند. با این حال ، پوسیدگی ها اغلب به درمان های دیگری هم  نیاز دارند تا اطمینان حاصل شود که آسیب به دندان شما بدتر نمی شود.

این درمان ها شامل موارد زیر است

1- پر کننده ها (فیلینگ):

دندانپزشک مینای دندان آسیب دیده را به میزان لازم تخلیه کرده و آن را با مواد مصنوعی پر می کند. این کار از آسیب بیشتر دندان جلوگیری می کند، زیرا پر کردن دندان شما را به همان روشی که مینای دندان از آن محافظت می کند عمل می کند. این مواد مصنوعی دو نوع هستند. کامپوزیت و آمالگام.

2- ترمیم با ماده کامپوزیت:

این مواد جزو متداول ترین پر کننده ها هستند و مواردی هستند که با رنگ دندان ها شباهت دارند .  آنها بسیار بادوام بوده و می توانند تا ۱۵ سال با بهداشت دهان و دندان بسیار مناسب عمر داشته باشند (با رعایت بهداشت دهان و دندان ضعیف ، دوام آنها بسیار کوتاهتر است.)

3- ماده آمالگام:

بیشتر افراد آمالگام های دندان را به عنوان پر کننده های نقره ای می شناسند. آمالگام ترکیبی از چندین فلز از جمله نقره ، قلع و جیوه است.  آنها نسبت به پر کردن با ماده کامپوزیت ارزان تر ، ماندگارتر و راحت تر هستند ، اما چندان طبیعی به نظر نمی رسند.

جیوه که حدود ۵۰ درصد از ترکیب آن را تشکیل می دهد ، برای اتصال فلزات به یکدیگر و تأمین یک پر کردن قوی ، سخت و بادوام استفاده می شود. پس از سالها تحقیق ، دریافته شده است که جیوه تنها عنصری است که این فلزات را به هم وصل می کند به گونه ای که به راحتی با یک حفره دندان چفت شود.

جیوه در آمالگام دندان سمی نیست. هنگامی که جیوه در مواد آمالگام دندان با مواد دیگر ترکیب می شود ، ماهیت شیمیایی آن تغییر می کند ، بنابراین اساساً بی ضرر است. میزان جیوه آزاد شده در دهان تحت فشار جویدن و آسیاب کردن بسیار کم است و هیچ نگرانی برای سلامتی ایجاد نمی کند. در حقیقت مقدار آن کمتر از مواد دیگری که بیماران در معرض غذا، هوا و آب قرار می گیرند است.

درمان کانال ریشه (عصب کشی) :

وقتی پوسیدگی ای از مینا عبور کرده و تا پالپ دندان رسیده باشد، کانال ریشه مورد نیاز است ، پالپ ماده ای درون دندان شما است که رگ ها و اعصاب را احاطه کرده است. در این روش ، دندانپزشک در جلسه اول با از بین بردن هرگونه پوسیدگی ، ریشه دندان را تمیز می کند و برایتان مواد پر کردنی موقت قرار می دهد. در جلسه بعد درمان داخل کانال ریشه را پرمی کند و سپس بسته به مقدار دندانی که از دست داده اید، روی دندان مواد پر کردنی دائم یا روکش دائمی قرار می دهد.

کشیدن دندان:

اگر آسیب دندان شما از یک پوسیدگی زیاد باشد ، دندانپزشک ممکن است به شما توصیه کند که دندان کشیده شود. در این حالت شما باید از بریج یا ایمپلنت برای جایگزین کردن فضای باقی مانده دندان استفاده کنید ، تا دندان های دیگر شما به داخل فضا حرکت نکنند.

علامت های هشدار زود هنگام برای پوسیدگی دندان

تشخیص پوسیدگی ها در ابتدای کار مشکل است زیرا در مرحله شروع علائمی ندارند. با این وجود ، یک علامت هشدار دهنده زود هنگام در مورد پوسیدگی دندان وجود دارد: لکه های سفید روی دندان ظاهر می شوند. این لکه ها نقاطی را نشان می دهد که مواد معدنی مینا – عناصر اصلی سازنده این لایه محافظ – تخلیه شده اند.

اگر به خصوص در دندانهای کودکان لکه های سفید مشاهده کردید ، می توانید با دندانپزشک در مورد چگونگی جلوگیری از تبدیل لکه ها به پوسیدگی صحبت کنید. انجام این مراحل ممکن است کمک کند:

• به طور صحیح مسواک بزنید، دو بار در روز، با یک خمیر دندان حاوی فلوراید.
• با پزشک خود در مورد استفاده از فلوراید مکمل، مانند شستشوی دهان با فلوراید، صحبت کنید . به خصوص اگر به طور معمول از منابع عمومی آب که حاوی فلوراید است، نمی نوشید.
• تعداد خوراکی های شیرین و میان وعده هایی که خود یا فرزندتان در طول روز مصرف می کنید را کاهش دهید.
• بعد از مسواک زدن و قبل از خواب از خوردن و آشامیدن خودداری کنید.

توصیه ها

ممکن است در صورت ایجاد پوسیدگی احساس خجالت کنید ، اما به یاد داشته باشید: پوسیدگی ها بسیار رایج هستند و جای خجالت ندارند. عملکرد طبیعی دهان به این معنی است که بیشتر ما گاهاً دچار پوسیدگی می شویم.

اطلاع سریع از پوسیدگی می تواند به شما کمک کند تا از درد جلوگیری کرده و درمان را ساده تر کنید. هر شش ماه به دندانپزشک مراجعه ، حتی اگر دچار ترس و اضطراب از دندانپزشکی باشید ، این ویزیت ها می تواند در این زمینه هم به شما کمک کند. از آنجایی که سلامت دهان و دندان با سلامت عمومی بدن بسیار مرتبط است ، پس مراقبت از دندان ها بخشی مهمی در مراقبت از خود محسوب می شود! .