چسب دندان
چسب دندان به عنوان “سیمان دندان” یا “چسب روکش دندان” هم شناخته میشود و در دندانپزشکی به منظور چسباندن روکش های دندانی و یا انواع پروتزهای دندانی مورد استفاده قرار میگیرد . اگر بخواهیم کمی بیشتر در مورد کارایی این چسب بگوییم باید بدانید که دندانپزشک از چسب دندان برای اتصال ایمپلنت یا ترمیم دندان ها به عنوان مثال در بریج ثابت، روکش یا تاج دندان ، استفاده میکند .
این محصول میتواند به ماندگاری ترمیم های صورت گرفته توسط دندانپزشک کمک کند به این دلیل که چسبهای دندانی ، ویژگیهای شیمیایی منحصربهفردی دارند که به حصول بهترین نتیجه در آنها کمک میکند. جالب است بدانید که این چسب میتواند دندانهای ترک خورده، روکشهای آسیب دیده و تاجهای شکسته را بطور کوتاه مدت درمان کند.
کارایی چسب دندان چیست ؟
لازم است در همین ابتدا بگوییم که ویژگی منحصر به فرد چسب دندان را در بادوام بودن و مقاومت بالای این محصول در برابر فشار دانست که با همین ویژه میتواند به هدف نهایی خود که ثابت نگه داشتن روکش های دندانی و حتی پروتزها را بدست آورد . باید بدانید که بعضی از چسبهای دندان، پیوندهای شیمیایی ایجاد میکنند و با این روش میتوانند برای طولانی مدت بر روی دندان بیمار باقی بماند . اگر بخواهیم کمی بیشتر در مورد چگونگی کاربرد این چسب توضیح دهیم باید بگوییم که چسب دندان زیر تاج دندان بوده و فشاری که روی آن وارد میشود، آنها را بههم میچسباند.
پیوند شیمیایی بین چسب و تاج، مقاومت بیشتری بهوجود میآورد و در مقایسه با چسبی که پیوند ایجاد نمیکند، احتمال شکستن کمتری دارد. در مقابل از آنجاییکه این چسب ها که پیوند شیمیایی ایجاد میکند، مقاومت بالایی دارد، پس ممکن است در هنگام برداشتن تاج برای ترمیم یا تعویض مشکل ایجاد کند. چسب دندانی قوی، برای کسانیکه دندان قروچه دارند، گزینه خوبی است چون باعث ثبات تاجها شده و آنها را برای مدت زمان طولانی سالم نگه میدارد.
آیا چسب دندان دارای انواع مختلفی است ؟
در پاسخ به این سوال باید بگوییم بله این چسب دارای انواع مختلفی است و همانطور که در بالا نیز اشاره کردیم از این چسب ها برای تاجها و ترمیمهای دیگر، بر اساس مدت زمان استفاده (دائمی و موقت) و ترکیب متفاوت آنها، طبقهبندی میشود. بسته به مدت زمان استفاده از آنها دو نوع چسب دندان وجود دارد:
- چسب دندان موقت
- چسب دندان دائمی
1- چسب دندان موقت
چسب موقتی، چسبی است که برای درمان تاج و بقیه ترمیمها برای مدت زمان کوتاه استفاده میشود. یک دندانپزشک برای اینکه واکنش دندانهای شما را نسبت به ترمیم ببیند، از این نوع چسب تاج دندان استفاده میکند. چسبهای موقت معمولاً از اوژنول، روغن زیتون و پودر زینک اکساید ساخته میشوند.
چسب دندانپزشکی موقت ویژگیهایی دارد که عبارتند از:
- چسبندگی خوبی روی دندانها و همچنین تاجهای دندانی ایجاد میکند.
- به راحتی توسط بافت اطراف پذیرفته میشود.
- برداشتن آن آسان است.
- از دندان آسیب دیده محافظت کرده و حساسیت را کم میکند.
- بزاق باعث حل شدن آن میشود، پس چسب موقت باید 3 تا 6 هفته بعد با چسب دائمی عوض شود.
- مقاومت کمی دارد.
![]() |
حتما بخوانید : همه چیز در رابطه با ایمپلنت کره ای |
2- چسب دندان دائمی
چسب دندان دائمی برای درمان دائمی انواع ترمیمهای دندانی استفاده میشود. بر خلاف چسب دندانپزشکی موقتی، این نوع چسب از مواد سخت و شکنندهای ساخته شده که از مخلوط کردن مایع و پودر با هم درست میشود.
ویژگیهای چسب دندان دائمی عبارتند از:
- این یک پیوند محکم با دندان و ترمیم ایجاد میکند تا ماندگاری دائمی و طولانی مدت داشته باشد.
- به راحتی توسط بافت اطراف پذیرفته میشود در نتیجه از دندانها و بافتهای مرده محافظت میکند.
- آببندی خوبی برای مقابله با نشت مواد ایجاد میکند.
- از بافت دندان در برابر انواع محرکهای خارجی محافظت میکند.
- مقاومت استثنایی ایجاد میکند.
- در بزاق یا هر مایع دهانی دیگری حل نمیشود پس ماندگاری بالایی دارد.
کاربرد چسب دندان در روکش های دندانی
یکی از مهمترین کاربردهای این چسب را میتوان استفاده از آن برای چسباندن انواع مختلف روکش دندان است ، بهتر است بدانید که در دندانپزشکی استفاده از سه نوع روکش مرسوم است:
1- روکش دندان تمام فلز
هنگامی که امکان تراش دندان به مقدار کافی نباشد بهترین گزینه استفاده از روکش تمام فلز است.در موارد زیادی برای آخرین دندان هر طرف می توان از این روکش استفاده کرد.این روکش مقاوم است اما زیبایی ندارد و سریع آماده می شود.
2- روکش دندان تمام سرامیک(زیرکونیا)
دندان های عقب ممکن است در اثر فشار زیاد شکسته شوند.این روکش شباهت رنگی بیشتری با دندان های مجاور خود دارد و معمولا طبیعی به نظر می رسد.
3- روکش دندان PFM ( لایه ای از سرامیک روی آستر فلزی قرار گرفته است)
مرسوم ترین روکش دندان،روکش PFM است.این روکش بیشتر برای دندان های عقب استفاده می شود و برای دندان های جلو چند سالی است کمتر از آن استفاده می شود.دوام و کیفیت این روکش مانند روکش تمام سرامیک است.

چه عواملی موجب شل شدن روکش های دندانی می شوند ؟
یکی از مشکلاتی که ممکن است برای بیماران ایجاد شود ، شل شدن روکش دندان ها است ، همانطور که میدانید روکش دندان به نوعی به عنوان یک پوشش بر روی دندان های ترمیم شده ، عصب کشی شده و ایمپلنت های دندان قرار میگیردند . این روکش ها با سمان آب بندی (مخصوص دندانپزشکی) به دندانی که آماده شده است چسبانده می شوند و همانطور که گفتیم این چسب ها بر اساس اندازه ذرات آنها، قدرت چسبندگی، انحلال پذیری، و غیره، در انواع مختلفی در دسترس هستند. اگر تحت هر شرایطی، روکش به صورت دنج یا راحت روی دندان قرار نگیرد و پایدار نباشد، منجر به شل شدن آن می شود.
در چنین شرایطل لازم است در اولین فرصت به دندانپزشک خود مراجعه تا اقدامات لازم برای ترمیم این شل شدگی روکش برای شما صورت گیرد . اما به خاطر داشته باشید همیشه این شل شدن روکش دندان به علت عملکرد ضعیف چسب دندان نیست و در مواردی علل و عوامل دیگری باعث بروز این موضوع میشوند که لازم است در مورد این علت ها نیز اطلاتی داشته باشید ، از جمله مهم ترین این علل میتوان به موارد زیر اشاره کرد :
1- ریز نشت Micro-leakages:
ریز نشت زمانی اتفاق می افتد که سمانی که برای چسباندن روکش به ساختار دندان استفاده شده است شسته می شود. این منجر به ایجاد یک فضای خالی داخل سمان می شود که منجر به شل شدن روکش می شود. در چنین شرایطی حتما به دندانپزشک مراجعه کنید عدم توجه به این شرایط میتواند باعث بروز مشکلات مختلفی از جمله عفونت شود .
2- حفره ها/ پوسیدگی های دندانی:
دندان هایی که ترمیم و احیاء شده اند اگر تمیز نگهداشته نشوند، بیشتر مستعد تجمع پلاک های دندانی هستند. به مرور زمان، این منجر به پوسیدگی دندان زیر روکش، و تغییر ساختار دندان می شود. بسیاری از افراد فکر میکنند چون دندان های روکش شده دارند این دندان ها دچار پوسیدگی نمیشود ، در حالی که این باور کاملا اشتباه هست و همانطور که گفته شد لازم است مراقب بهداشت دهان خود باشید .
3- ساییدن/ فشردن دندان ها روی یکدیگر:
برخی عادت ها مثل فشار آوردن دندان ها بر روی یکدیگر یا همان دندان قروچه و گاها برخی عادات دیگر باعث ایجاد ساییدگی و فشار بر روی دندان ها به خصوص دندان های روکش شده میشود . این حالت منجر به وارد آمدن فشار مستمر روی دندان می شود که منجر به ایجاد فشار ناخواسته می شود و در نهایت باعث شل شدن روکش دندان و از بین رفتن چسب دندان میشود .
4- عادات غذایی:
این نکته را به خاطر داشته باشید خوردن برخی از غذاها و تنقلات چسبناک میتواند باعث از بین رفتن چسب دندان و در نهایت روکش دندان های شما شود ، به همین علت لازم است حتما در مورد عادات غذایی خود تجدید نظر داشته باشید و از خوردن تنقلات مضر حتما خودداری نمایید .
5- ضربه/ تروما:
هر گونه ضربه ناگهانی هنگام مسواک زدن، کشیدن نخ دندان و تروما در نتیجه زمین خوردن یا مشت و ضربه سنگین می تواند منجر به شل شدن روکش های دندانی شوند. به خاطر داشته باشید این ضربه ها نه تنها میتواند باعث شل شدن روکش دندان های شما شود که در بسیاری موارد میتواند به دندان های سالم شما نیر آسیب های جدی وارد نماید .
6- علل دیگر
همانطور که ملاحظه کردید علل مختلف دیگری به جز از بین رفتن چسب دندان وجود دارد که باعث آسیب دیدگی و شل شدن روکش های دندانی میشود ، از دیگر علل مهم که باعث ایجاد این اتفاق میشود ، میتوان به موارد زیر اشاره کرد :
- خطاهای فنی در لابراتوار هنگام ساخت روکش، که منجر به تغییر ابعاد یا تحریف روکش می شود.
- عدم قرار گیری کامل سمان هنگام قرار دادن روکش.
- آلودگی سمان با مایعات داخل دهان که موجب بوجود آمدن پیوند ضعیف تری بین روکش و دندان می شود.
علائم و نشانه های شل شدن روکش های دندانی
پیشگیری همواره بهتر از درمان است ، در بالا در مورد عللی که میتواند باعث از بین رفتن چسب دندان و شل شدن روکش های دندانی شود با شما صحبت کردیم . اما ما بسیاری از بیماران را داشته ایم که از شل شدن روکش های دندان های خود مطلع نشده و بعد از بروز مشکلات زیاد تازه به این موضوع پی برده اند ، پس لازم است نشانه ای شل شدن روکش دندان که میتواند هم به علت از بین رفتن چسب دندان باشد و هم هر علت دیگری که در بالا توضیح داده ایم را بشناسید ، از مهمترین علایم شل شدن روکش دندان میتوان به موارد زیر اشاره کرد :
- ناراحتی و حساسیت
- دندان درد
- درد هنگام بستن بایت
- درد و ناراحتی در فک ها
- تروما به لثه های زیرین
- حساسیت لثه ها
![]() |
حتما بخوانید : بهترین زمان برای ارتودنسی دندان کودکان چه وقت است ؟ |
در صورت شل شدن روکش موقت چه باید کرد؟
در این صورت بهتر است هر چه سریع تر با دندانپزشک خود مشورت کنید، زیرا منتظر شدن برای مدت زمان طولانی ممکن است موجب تغییر ساختار دندان و حتی ممکن است دندان بیشتر از قبل از حفره خود بالا بیاید تا همسطح با دندان های مجاور قرار بگیرد و تماس خود با دندان های روبرو را حفظ نماید.
علاوه بر این خطر شکسته شدن ترمیم دندان زیر روکش و حتی شکستگی دندان در موارد شدید نیز وجود دارد. شکستگی ترمیم دندان مستلزم بازسازی با کامپوزیت و آماده سازی مجدد دندان همراه با گرفتن قالب جدید از دندانی است که تحت تأثیر قرار گرفته است. دندان های شکسته با روکش شل عموماً با ترمیم های بزرگ مشاهده می شوند جایی که برآمدگی تاج طبیعی کمتر است. در چنین مواردی، روکش های دندانی که درست قرار گرفته باشند، انسجام و استحکام خوبی درستی خواهند داشت.
روکش های دندانی موقتی ممکن است حتی تناسب و راحتی قرار گیری روکش های دائمی را با مشکل مواجه سازند. بنابراین، همیشه بهتر است روکش موقت شل خود را خارج سازید یا آن را مجدداً تثبیت کنید تا از هر گونه فرایندهای پیچیده بیشتری پرهیز نمایید.
بهتر است بدانید
روکش دندان معمولا طول عمر و ماندگاری بالایی دارد.اگر به خوبی از روکش دندان تان مراقبت نکنید بهتر است پس از ۵ تا ۶ سال آن را تعویض کنید.چنان چه روکش دندان مشکلی نداشته باشد و شما را اذیت نکند نیازی به تعویض آن نخواهد بود مگر در شرایطی که آسیب ببیند و دچار تحلیل رفتگی شود.چنان چه روکش دندان آسیب دیده یا به عصب فشار وارد می کند باید آن را تعویض کنید.روکش هایی حاوی ترکیبات فلزی هستند و با دندان های شما مطابقت ندارند می توانند بر روی طول عمر و ماندگاری روکش تأثیر بگذارند.
اولین اصل حفظ سلامت دندان ها،لثه و ترمیم های دندانی رعایت بهداشت دهان است.مراقبت از روکش های دندان طول عمر آن را افزایش می دهد.همان مراقبت های روزمره ای که برای دندان طبیعی خود انجام می دهید برای روکش نیز کفایت می کند.در روز حداقل دو مرتبه مسواک بزنید و یک مرتبه نخ دندان بکشید.این کار از عفونت لثه پیشگیری می کند.هر ۶ ماه یک بار حتما برای چکاپ به دندانپزشک مراجعه کنید.مشکلات دندانی هر چه سریع تر شناسایی شوند درمان آن ها ساده تر بوده و هزینه کمتری خواهد داشت.






دیدگاهها بسته شده است