علت استفاده از دستگاه لایت کیور در دندانپزشکی

لایت کیور دندانپزشکی

لایت کیور دندانپزشکی یکی از پرکاربردترین دستگاه های مورد استفاده در مطب های دندانپزشکی است ،این وسیله جز لوازم لاینفک در درمان های ترمیمی می باشد. در یک تعریف کلی میتوان گفت لایت کیورها دستگاهی است که به وسیله نور بنفش مواد ترمیمی دندان را سفت می کند. به این کار Curing می گویند. پس از قرار دادن کامپوزیت در دندانی که قصد پر کردن آن را داریم، از لایت کیور برای سفت کردن کامپوزیت استفاده می کنیم. لایت کیور با استفاده از نور بنفش خود باعث تراکم و فشرده شدن سریع کامپوزیت می گردد، دلیل این امر پایین بودن طول موج و بالا بودن انرژی رنگ بنفش می باشد.

علت استفاده از دستگاه لایت کیور در دندانپزشکی

در یک توضیح کلی میتوان علت استفاده از دستگاه لایت کیور را اینگونه گفت :

امروزه کاربرد کلینیکی رزین کامپوزیت ها افزایش یافته است. موفقیت ترمیم های کامپوزیت با نور سخت شونده بستگی به درجه پلیمریزاسیون و در نتیجه به شدت نور خروجی دستگاه لایت کیور دارد. شدت کافی، طول موج صحیح (۴۰۰ تا ۵۲۰ نانومتر) و زمان کیورینگ کافی از متغیرهای مهم در پلیمریزاسیون کافی رزین های کامپوزیتی هستند. عوامل گوناگونی بر شدت نور خروجی دستگاه تاثیر می گذارد.

با توجه به کاربرد روز افزون کامپوزیت های نوری، اهمیت پلیمریزاسیون کافی بیشتر می شود زیرا موفقیت آنها به میزان پلیمریزاسیون بستگی دارد. پلیمریزاسیون ناقص باعث اثرات سوء بیولوژیک، افزایش جذب آب، حلالیت کامپوزیت و کاهش سختی می شود. اینجاست که استفاده از دستگاه های لایت کیور در ترمیم های دندانپزشکی مطرح می گردد. همچنین با توجه به استفاده وسیع از این مواد به منظور باندینگ، ناکافی بودن نور می تواند بر استحکام باند ترمیم ها تأثیر گذارد

اهمیت استفاده از لایت کیور دندانپزشکی

از دیگر دلایل استفاده از این لایت کیورها می توان موارد زیر را نام برد که هرکدام اهمیت بسیار بالایی در علم پزشکی دارند. زمانی که نور بنفش به طور کامل و یک دست به دندان های پوسیده نرسد دندان ترمیم شده استحکام لازم را نداشته و نمی توانند در برابر عامل های آسیب رسان نیز مقاومت چندانی از خود نشان دهند. در چنین شرایطی استفاده از لایت کیور دندانپزشکی اهمیت بسیار بالایی می یابد زیرا این ابزارها قادرند تا نورهای بنفش را به اندازه لازم به دندان های شما برسانند.

انواع لایت کیور دندانپزشکی

لایت کیور ها دو نوع هستند:

1– هالوژن
2– LED

لایت کیور ها به دو دسته با سیم و بدون سیم هستند. که بدون سیم آن قابل شارژ شدن می باشد.

• مزیت LED نسبت به لامپ هالوژن این است که نیازی به خنک کننده نخواهد داشت.
• مصرف لامپ هالوژن بیشتر از LED است.
• گرمای لامپ هالوژن بیشتر از LED است.
• شدت نور هالوژن بیشتر از LED است.

حتما بخوانید : تاثیر نوشابه بر سلامت دندان ها

به طور کلی دو نوع لامپ برای دستگاه های لایت کیور استفاده می شود. لامپ های هالوژنیک تنگستن QTH و دیودهای نشر دهنده ی نور یا همان LED. تفاوت اصلی این دو در طول عمر و بازه ی طول موج است انتشاری است. لامپ هالوژنیک شامل بازه ی گسترده ای از طول موج ها از ۴۰۰ تا ۵۰۰ نانومتر است. اما LED ها معمولا دارای یک بازه ی طول موج بسیار کوچک مثلا از ۴۰۰ تا ۴۱۰ نانومتر هستند.

همچنین انرژی مصرفی لامپ های LED بسیار کمتر است و تولید حرارتی کمتری دارند و فضای کمتری نیز اشغال می کنند. از سال ۲۰۱۴ به بعد به دلیل محدودیت های زیست محیطی، دسته ی وسیعی از شرکت های تولید کننده ی لایت کیور ها، استفاده از لامپ های هالوژنی را منسوخ کرده و امروزه تقریبا تمام این شرکت ها از LED ها استفاده می کنند.

به همین دلیل شرکت های سازنده ی این دستگاه ها امروزه با تغییر کمی در طول موج فرابنفش به رنگ بنفش و آبی، موفق شده اند دستگاه های لایت کیوری بسازند که هم تقریبا تمام مزیت های نور فرابنفش را دارد و هم خطری از بابت ایجاد رادیکال های آزاد (Free Radical) و سرطان زایی در بدن انسان نخواهد داشت وهم اینکه این نور ها به دلیل داشتن طول موج بلندتر می توانند تا اعماق بیشتری از کامپوزیت نفوذ کرده و منجر به سخت سازی لایه های زیرین کامپوزیت دندان شوند.

اجزای داخل لایت کیور :

• برد الکترونیکی کنترل جریان نور
• ترانس تبدیل ولتاژ
• کابل یا شیلنگ هدایت نور
• هندیس
• رفکلتور
• کلید های خاموش و روشن دستگاه
• سوییچ های سیگنال

نحوه عملکرد دستگاه لایت کیور چگونه است ؟

مواد لایت کیور معمولا حاوی آلفا دی کتون (بنزیل یا کامفوروکینون) به عنوان آغاز کننده هستند. نوری با شدت کافی و در دامنه ای خاص برای رساندن آلفا دی کتون به وضعیت تحریک شده ضروری می باشد تا ماده ترمیمی شروع به سخت شدن نماید.

عوامل مختلفی بر شدت نور خروجی دستگاه لایت کیور تاثیرگذارند:

• تغییرات ولتاژ برق محل کار
• خرابی فیلتر
• آلودگی نوک دستگاه
• مات شدن و ضعیف شدن لامپ
• تضعیف منعکس کننده نور
• خرابی  اجزا الکتریکی
• شکستگی انتقال دهنده نور
• قطر کم نوک دستگاه
• فاصله نوک با محل ترمیم هنگام کیور کردن و زمان تابش نور نمونه هایی از این عوامل هستند.

روشهای مختلف استریل کردن نیز باعث کاهش شدت نور خروجی به درجات مختلف می شوند. استفاده از بعضی محلولها چون گلوتارآلدئید نیز شکستگی هایی در فیبر نوری ایجاد می کند. کاربرد پوششهای پلاستیکی یا سلفونی جهت پوشاندن نوک دستگاه لایت کیور نسبت به سایر روش های استریلیزاسیون ارجح می باشند چرا که شدت نور را کمتر از سایر روش ها کاهش می دهند و مانع اتصال مواد ترمیمی به نوک دستگاه می شوند.

مواردی چون زمان تابش و فاصله نوک دستگاه با سطح ترمیم تحت کنترل دندانپزشک می باشند و به راحتی قابل اصلاح هستند. اما دندانپزشک باید متوجه باشد که رسیدن به حداکثر پلیمریزاسیون کامپوزیت با رعایت زمان توصیه شده توسط کارخانه سازنده دستگاه فقط در صورتی امکان پذیر است که شدت اشعه دستگاه ایده آل باشد.

هنگام کیور کردن برای جلوگیری از کاهش شدت نور باید نوک دستگاه را در نزدیکترین فاصله ممکن از ترمیم قرار داد. شدت نور با مربع فاصله نسبت عکس دارد. بنابراین با افزایش فاصله، میزان پلیمریزاسیون کامپوزیت کاهش خواهد یافت.

حتما بخوانید : تاثیر سیگار بر لمینت دندان ها

اشعه آبی‌رنگ دستگاه لایت کیور که به دندان تابانده می‌شود، چقدر مضر است؟

اشعه آبی رنگ که در دستگاه لایت کیور (Curing Light) استفاده می‌شود، جزو اشعه UV-A به شمار می‌آید که برای تثبیت و سخت ‌شدن مواد رزینی مورد استفاده در درمان‌های دندانپزشکی مانند روکش‌های کامپوزیتی و سیگنالینگ بکار می‌رود. این نوع اشعه آبی کم انرژی‌تر از اشعه زیستی آفتاب و اشعه X نیستند، اما ممکن است هنوز به عنوان اشعه مضر در نظر گرفته شوند.

اگرچه برخی از تحقیقات نشان داده‌اند که اشعه آبی ممکن است باعث ایجاد تغییرات ریخت‌شناسی در دندان و ناخن‌ها شود، اما بررسی‌ها نشان داده‌اند که این تغییرات عموماً در حد مقدار کوچک و بدون اثرات جدی بر سلامت دندان‌ها یا ناخن‌ها است. با این حال، تاکنون تحقیقات دقیق تری در مورد تأثیرات طولانی مدت اشعه آبی کیور بر سلامت دندان‌ها انجام نشده است. به همین دلیل، به عنوان یک اقدام احتیاطی، از تعرض طولانی به اشعه آبی کیور در طول درمان‌های دندانپزشکی بهتر است پرهیز کنید. برای کاهش مخاطرات ممکن از اشعه آبی، می‌توانید از عینک‌های مخصوص حفاظتی که توسط دندانپزشکان در هنگام انجام درمان‌های دندانپزشکی معمولاً استفاده می‌شود، بهره‌برداری کنید.

بسیاری از افراد گمان می‌کنند که اشعه لایت کیور با لیزر یکسان است و این دو دستگاه را یکی می‌دانند. این نکته را در نظر داشته باشید که در حال حاضر از لیزر در امور مختلف و بسیاری از دندانپزشکی استفاده می‌شود. اما این دو دستگاه را نمی‌توان با یکدیگر یکی دانست. بطورکلی می‌توان گفت نور آبی هیچکدام از دستگاه‌های ذکر شده برای افراد خطری به دنبال نخواهد داشت و این نور از نوع مرئی می‌باشد. البته همانطور که گفتیم نور تولیدی توسط دستگاه لایت کیور کاملاً بی‌ضرر است و هیچ آسیبی به سلامتی افراد نمی‌رساند.

این نور هیچ آسیبی به بافت دهانی بیماران نیز وارد نمی‌کند و تنها اگر افراد به مدت طولانی به آن نگاه کنند به بیماری‌های چشمی مختلف ازجمله آب مروارید مبتلا می‌شوند. به همین جهت دندانپزشکان و دستیاران آن‌ها هنگام استفاده از لایت کیور از عینک‌های مخصوص و تلق‌های نارنجی ‌رنگ استفاده می‌کنند تا به این ترتیب از تماس چشمی مستقیم با نور آبی‌رنگ جلوگیری نمایند. بطورکلی فراموش نکنید که اشعه آبی‌رنگ دستگاه لایت کیور برخلاف دیگر دستگاه‌های مشابه هیچ آسیبی به افراد نمی‌رساند.

مهم است بدانید که :

دستگاه لایت کیور یکی از بهترین و آشناترین دستگاه‌ها و ابزارهای دندانپزشکی در حوزه‌ی ترمیم دندان‌های پوسیده است. البته این نوع دستگاه می‌تواند به کمک نور بنفش مواد ترمیمی دندان را نیز سفت کند. اگر کمی دقیق‌تر به دستگاه لایت کیور بنگریم آن را می‌توان رقیبی برای امالگاماتور به شمار آورد.

دستگاه امالگاماتور یکی از مناسب‌ترین دستگاه‌ها برای سفت و خشک‌کردن آمالگام پودری است. به کمک این دستگاه ماده آمالگام پودری به راحتی با جیوه مخلوط و به این ترتیب آماده و قابل استفاده می‌شود. دستگاه امالگاماتور نیز همانند دستگاه لایت کیور یک دستگاه مکانیکی است. از مهم‌ترین اجزای این دستگاه می‌توان به کابل برق ۲۲۰ ولت، جعبه فیوز، کلید خاموش و روشن، چراغ سیگنال، کلیدی برای تعیین سرعت تند یا کند موتور، دسته نگهدارنده کپسول آمالگام، بلبیرنگی برای تبدیل حرکت دورانی به حرکت رفت‌وبرگشتی می‌باشد.

این نکته را در نظر داشته باشید که دستگاه لایت کیور به هیچ عنوان نور ماورابنفش یا لیزر و بطورکلی نورهای مضر برای بیماران ایجاد نمی‌کند و قدرت نفوذ آن در کامپوزیت تنها ۲ میلی‌متر است. درنتیجه این امر دندانپزشکان هنگام کار با کامپوزیت باید بصورت لایه لایه کامپوزیت را استفاده نمایند. به عبارت دیگر پس از آنکه لایه‌ای از کامپوزیت با ضخامت ۲ میلی‌متر استفاده شد باید حدود ۲۰ تا ۳۰ ثانیه از لایت کیور استفاده کرد.

حال می‌توان لایه دیگر کامپوزیت را قرار داد تا به این ترتیب لایه‌های زیرین بصورت کامل سفت و محکم گردند. در حال حاضر برندها و شرکت‌های بسیاری در حوزه تولید و عرضه انواع لایت کیور فعالیت دارند که دنتاپارت یکی از محبوب‌ترین و مطمئن‌ترین آن‌ها است. شما می‌توانید محصولات تولیدی این برند با قیمت مناسب و خدمات پس از فروش دریافت نمایید.