بوی بد دهان کودک چه علتی دارد ؟

بوی بد دهان کودک

بوی بد دهان کودک یکی از بدترین کابوس‌های والدین است . بوی بد دهان کودک پس از بیدار شدن از خواب چندساعته یا غذا خوردن، نه عجیب است و نه نگران‌کننده. اما اگر بوی بد دهان کودک از بین نرود و حالتی مزمن داشته باشد چه؟ آیا با یک بیماری طرف هستیم و باید به دندانپزشک اطفال مراجعه کنیم، یا رعایت بهداشت دهان و دندان مشکل را برطرف می‌کند؟

چنانچه کودک شما هم مشکل بوی بد دهان را دارد این موضوع را جدی بگیرید چون ممکن است ناشی از یک بیماری عفونی یا مشکل گوارشی باشد و یا به مشکلات لثه و دندان ها مربوط باشد. گاهی این مشکل زود برطرف می شود و گاهی اوقات هم سالها ادامه می یابد که باعث ناراحتی اطرافیان می شود.

علت بوی بد دهان در کودک

باید این نکته را توجه داشته باشید که بوی بد دهان در حالت کلی و بعد از بیدار بودن چندان نگران کننده نیست ، کودکان سالم و بزرگسالان هم گاهی اوقات نفس بدبو یا هالیتوز دارند. اما اگر این بوی بد تداوم داشت و همیشگی شد لازم است علت آن را پیدا کنید

پس توجه داشته باشید که اگر کودک نوپای شما از بوی بد دهان رنج می برد، اول باید دلیلش را بیابید. دلایل رایجی پیرامون بوی بد دهان آورده شده است که از مهم ترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد :

1- مشکلات دندان‌ها :

یکی از مهم ترین و شایع ترین علت های بوی بد دهان را میتوان مشکلات مربوط به دندان ها دانست ، مشکلاتی از جمله پوسیدگی دندان ، تجمع جرم دندان یا آبسهٔ دندان می‌تواند در هر سنی دندان‌های کودکان را تحت تأثیر قرار دهد و باعث نفس بدبو شود.

به همین دلیل لازم است وضعیت بهداشت دهان و دندان کودک از همان ابتدا تحت نظر دندانپزشک متخصص کودکان قرار گرفته تا مشکلات احتمالی دندان ها مشخص و تحت درمان قرار گیرد ، در صورت بی توجهی به این موضوع باید انتظار بروز مشکلاتی مثل پوسیدگی دندان ها ، عفونت و در موارد حادتر از دست دادن دندان ها را برای کودک انتظار داشت .

2- دهان خشک :

معمولا برخی از بچه ها به علت مشکلات تنفسی دچار خشکی دهان میشوند و همین خشکی دهان میتواند علتی برای ایجاد بوی بدن دهان کودک باشد . پس اگر کودک شما به سبب انسداد بینی از طریق دهانش تنفس کند احتمال این وجود دارد که باکتری های دهانش مختل گردند و باعث بوی بد دهان شوند.

این کار باعث رشد باکتری های بی هوازی دهانی، مخاط بیش از حد گلو، کمبود اکسیژن و بزاق می شود. تمام این شرایط منجر به دفع ترکیبات مضری چون ترکیبات گوگرد فرار یا VSC از باکتری ها می شود. عادت های دیگر کودک، مثل مکیدن انگشت شست و یا خوردن لباس ممکن است دهان کودکتان را خشک نگه میدارد و رشد باکتری را افزایش میدهد.

3- یک جسم خارجی :

شاید به این نکته توجه نداشته باشید و حتی باور آن برای شما کمی دشوار باشد اما گاها ما شاهد مواردی بوده ایم که یک نخود، لوبیا، اسباب‌بازی کوچک یا شیء دیگری که کودک وارد بینی‌اش کرده است می‌تواند باعث بد بو شدن نفسش شود.

تاکید میکنیم که این موضوع امر شایعی در میان همه بچه ها نیست و این موضوع به ویژه در کودکان زیر یک سال و کودکان نوپا رایج است که هر چیزی را در دهانشان می‌گذارند. پس حتما اگر کودک شما نوپا است برای جلوگیری از بروز این مشکل حتما مراقب وی باشید تا از بروز بوی بد دهان کودک و مشکلات دیگر جلوگیری کرد .

4- مشکلات بهداشتی :

در دهان باکتری‌هایی طبیعی زندگی می‌کنند و با ذرات باقی‌مانده از غذا در بین دندان‌ها، در فاصلهٔ دندان و لثه، روی زبان یا روی سطح لوزه‌ها در پشت گلوی کودکتان فعل و انفعال دارند. این باعث بدبو شدن نفس شخص می‌شود، به ویژه اگر این باقی‌ مانده‌های غذا برای مدتی طولانی در دهانش بماند.

پس باید توجه داشته باشید یکی از علل بوی بد دهان کودک باقی ماندن مواد غذایی در دهان وی و عدم توجه به بهداشت دهان و دندان های کودک است ، پس حتما بعد از هر وعده غذایی لازم است دندان ها و دهان کودک خود را تمیز کنید

حتما بخوانید : لق شدن دندان در بزرگسالان چه علتی دارد ؟

5- مراقبت ضعیف دندانپزشکی :

مراقبت ضعیف دندان ها، آبسه دندان، رسوب پلاک ها روی دندان، یا کام شکافته می تواند سبب بوی بد دهان شود. این موارد به علت بی توجهی و یا کم توجهی والدین به سلامت و بهداشت دندان ها به خصوص بی توجهی به دندان های شیری کودکان با تصور اینکه این دندانها موقتی هستند ، اتفاق می افتد .

والدین آگاه همواره به این نکته توجه دارند که مراقبت و رعایت نکات بهداشتی مربوط به دهان و دندان از همان مراحل ابتدایی رشد دندان های شیری آغاز میشود و اهمیت به سلامت و بهداشت دندان های شیری میتواند ضامن سلامت و بهداشت دندان های دایمی کودک شما باشد . پس مراقبت از دندان های شیری را جدی  بگیرید .

6- خوردن غذاهای تند و پرادویه :

قرارگرفتن غذاهای تند و به خصوص پر ادویه در رژیم غذایی کودک میتواند به عنوان یکی از دلایل مهم بوی بد دهان کودک شمرده شود ، پس اگر شما هم جزو آن دسته از افراد هستید که نگران بوی بد دهان کودک هستید لازم است در همان ابتدا به وضعیت تغذیه و رژیم کودک خود توجه کنید .

اگر فرزندتان مواد غذایی‌ای مثل سیر و پیاز یا پنیر را دوست دارد، این مواد می‌توانند به طور موقت و در حین گردش در سیستم بدنش روی بوی دهان او تأثیر بگذارد. پس برای جلوگیری از بروز این مشکل توصیه میکنیم که حتما وضعیت تغذیه ای کودک را مورد توجه قرار دهید .

7- مواد شیمیایی :

مواد شیمیایی تند موجود در پاک کننده های دندانی خمیر دندان های ساخته شده با مواد شیمیایی زننده به دندان های کودک نوپایتان آسیب می رسانند. خمیر دندان های حاوی SLS (سدیم لوریل سولفات) باعث آسیب رساندن به بافت های دهانی و رشد باکتری ها می شوند.

8 داروها :

داروها نیز باعث بروز بوی بد دهان کودک می شود فرآیند تجزیه مواد شیمیایی داروها در برخی موارد می توانند باعث بوی بد دهان کودک شوند. پس اگر بنا بر شرایطی خاص کودک شما مجبور به استفاده از دارویی خاص است ، باید بدانید این موضوع موقتی است و بعد از اتمام دوره درمان و قطع دارو این مشکل نیز برطرف خواهد شد .

9- یک بیماری :

باید بدانید که برخی از  بیماری ها نیز میتوانند به عنوان علتی برای بوی بد دهان کودک شناخته شوند . مواردی مثل عفونت سینوس، آماس لوزه ، ریفلاکس معده (GERD) یا حتی آلرژی فصلی می‌تواند باعث بدبو شدن دهان شود. همچنین بعضی از کودکان مبتلا به بیماری ریفلاکس معده نیز که برگشت مواد غذایی دارند می‌توانند نفسی با بوی بد داشته باشند.

شرایطی مانند ورم لثه، برفک دهان (در نوزادان و کودکان) و سینوزیت حاد در کودکان نوپا می تواند بوی بدی ایجاد کند. التهاب لثه و مخاط دهان یکی دیگر از شرایطی است که در آن، کودک نوپا دارای زخم دهان، لثه قرمز نیز از جمله مواردی هستند که باعث بوی بد دهان کودک می گردند.

چگونه بوی بد دهان کودک را از بین ببریم؟

از بین بردن بوی بد دهان کودک کار چندان سختی نیست ، راه حل درمان برای بوی بد دهان کودک آسان است ، کافی است این نکات را رعایت کنید تا از شر این موضوع خلاص شوید :

نکته اول :

رعایت بهداشت دهان و دندان یکی از بهترین راه‌ها برای از بین بردن بوی بد دهان است. اگر فرزند‌تان نوزاد است،‌سعی کنید لثه‌ها و همه‌دندان‌هایش را بعد از هر‌بار غذا‌خوردن یا قبل از خواب برایش پاک کنید یا مسواک بزنید. شما می‌توانید به آرامی زبانش را هم مسواک بزنید

نکته دوم:

وقتی کودکتان مرحله‌ی نوزادی را پشت سر گذاشت برایش مسواک بزنیدآن هم دو بار در روز و یک‌بار قبل از خواب. تا زمانی که او 2 ساله شود فقط به اندازه‌ی یک دانه برنج برایش از خمیر‌دندان استفاده کنید یا حتی کمتر. بعد از 2 سالگی به اندازه‌یک نخود و بعد از 5 سالگی به اندازه یک لوبیای کوچک از خمیر‌دندان استفاده کنید.

نکته سوم :

نکته سوم به منظور از بین بردن وی بد دهان کودک ، مراجعات دوره ای و منظم است . لازم است کودکتان را برای معاینات منظم دندانپزشکی ببرید و مطمئن شوید که دندان‌هایش سالم و تمیز هستند. اگر هنوز هم دهان فرزند‌تان بوی بد می‌‌دهد او را برای معاینه پیش پزشک ببرید.

نکته چهارم :

اگر فرزندتان انگشت شست یا بقیه‌ی انگشتانش را می‌مکد، شما باید مطمئن شوید که او دست‌ها و وسایل شخصی‌اش را به‌طور مرتب با آب و صابون می‌شوید. اگر کودکتان از پستانک استفاده می‌کند،‌برای ضد‌عفونی کردن آن می‌توانید آن را در ماشین ظرفشویی یا آب داغ بیندازید.

نکته پنجم :

توجه داشته باشید برای از بین بردن بوی بد دهان کودک ، استفاده از دهان‌شویه ضروری نیست چون دهان‌شویه تنها مشکل را می‌پوشاند . فقط مطمئن شوید که دندان‌هایش را چندین‌بار در روز مسواک کرده است. البته این مسواک زدن لازم است به روش صحیح انجام شود ، پس حتما در مورد روش صحیح مسواک زدن با دندانپزشک کودک خود مشورت داشته باشید.

نکته ششم :

بوی بد دهان کودک به خودی خود میتواند به عنوان عاملی مهم برای ایجاد حس آزار کودک شما شناخته شود ، پس به عنوان آخرین و مهم ترین نکته توصیه میکنیم که لزومی ندارد فرزند‌تان را به خاطر بوی بد دهانش خجالت‌زده کنید.

سعی کنید علت بوی بد دهان کودک خود را بیابید و هر چه سریع تر برای رفع آن اقدامات لازم را انجام دهید ، اما اگر این بوی بد به علتی بود که نمیتوانستید برای آن اقدامی داشته باشید ، لازم است در کنار فرزند خود باشید و به وی روحیه دهید .

حتما بخوانید : همه چیز در رابطه با دندان قروچه که باید بدانید

مسواک زدن را جدی بگیرید

حتما نزد خود فکر می کنید که نوزادان احتیاجی به مسواک ندارند. این باور اشتباه است و کودکان زیر ۴ سال هم باید دندانهای خود را تمیز کرده و مسواک بزنند البته با کمک شما بزرگترها. اگر فرزندتان نوزاد است، سعی کنید لثه ها و همه ی دندان هایش را بعد از هر بار غذا خوردن یا قبل از خواب برایش پاک کنید یا مسواک بزنید. شما می توانید به آرامی زبانش را هم مسواک بزنید (البته در این سن نیاز به خمیردندان نیست).

وقتی کودک تان مرحله نوزادی را پشت سر گذاشت برایش مسواک بزنید (در نهایت به او آموزش دهید دندان هایش را مسواک بزند) آن هم دو بار در روز و یک بار قبل از خواب. تا زمانی که او ۲ ساله شود فقط به اندازه ی یک دانه برنج برایش از خمیر دندان استفاده کنید یا حتی کوچتر. بعد از ۲ سالگی به اندازه ی یک نخود و بعد از ۵ سالگی به اندازه ی یک لوبیای کوچک از خمیر دندان استفاده کنید.

لزوم استفاده از دهان‌شویه برای کودک

کودکان نیازی حتمی به استفاده از دهان‌شویه‌ها ندارند، به ویژه اگر دهانشان بوی بد می‌دهد، زیرا دهان‌شویه تنها مشکل را مخفی می‌کند. علاوه بر این، اگر فرزندتان هنوز به سن سه سالگی نرسیده است، احتمالاً در غرغره و کردن آب و بیرون ریختن آن مشکل خواهد داشت. بنابراین، فقط مطمئن شوید که دندان‌هایش چند بار در روز مسواک زده می‌شوند.

مراقبت از دندان های کودکان

مراجعه به دندانپزشک هر 6 ماه یک بار  الزامی است در حقیقت اولین ویزیت کودک به دندانپزشکی کودکان باید 6 ماه بعد از اولین رویش دندان ها باشد، تا هر گونه جرم و پوسیدگی بر روی دندان ها شناسایی و از بین بروند مسواک زدن کودکان نیز از موارد دیگری است که به والدین توصیه می گردد به آن توجه شود، لازم به ذکر است که کودکان زیر سه سال اجاز ه استفاده از خمیر دندان ندارند زیرا احتمال بلعیدن خمیر دندان توسط کودک  بسیار بالا است .

زیرا خمیر دندان های حاوی مواد شیمیایی هستند و بلعیدن آن بسیار خطر ناک است. پس از بهترین مارک خمیر دندان کودک تان استفاده کنید. در رده سنی  3 تا 6 سال خمیر دندان های بدون فلوراید توصیه می گردد، هنگام خریداری از داروخانه حتما تاکید کنید که خمیر دندان بدون فلوراید باشد و بعد از این سن کودکان می توانند از خمیر دندان هایی که بزرگسالان خریداری می کنند، استفاده کنند.

فراموش نکنید 

حفظ بهداشت و دندان‌ها برای پیشگیری از ایجاد بوی بد دهان کودکان بسیار اولویت دارد. به کودکان خود بیاموزید بعد از هر وعده غذایی، حتما نسبت به شست‌وشوی دهان و دندان‌ها اقدام کنند. همچنین استفاده از مسواک پیش از خواب را جدی بگیرند.

در صورت مشاهده پوسیدگی در دندان‌های کودکان در اسرع وقت نسبت به درمان آن‌ها از طریق مراجعه به دندان‌پزشک اقدام کنید. پوسیدگی دندان در مراحل اولیه، موجب جلوگیری از رشد پوسیدگی و از بین رفتن دندان و همچنین ایجاد بوی بد دهان خواهد شد.

علاوه بر این موارد، مصرف به‌اندازه و کافی میوه، مایعات به‌خصوص آب و پرهیز از مصرف فست فودها و تنقلات صنعتی خوراکی علاوه بر اینکه از ایجاد بوی بد دهان کودکان شما جلوگیری می‌کند، در حفظ سلامت آن‌ها نیز مؤثر است.

در نظر داشته باشید، لوازم در دسترس کودکان و نوزادان زیر ۲ سال می‌بایست تمیز و عاری از آلودگی باشد. در غیر این صورت، همان‌طور که پیش‌تر اشاره کردیم، آلودگی موجود در سطح لوازم به دهان منتقل‌شده و یکی از عوارض آن ایجاد بوی بد در تنفس خواهد بود.