ژنتیک و پوسیدگی دندان
ژنتیک و نقش موثر و قابل توجه آن در زندگی فردی افراد همواره مورد توجه کارشناسان و محققان در زمینه های مختلف بوده است . داستانی قدیمی که بسیاری از مشکلات ما را به نقش گذشتگان ما مرتبط میسازد . اما شاید کمتر کسی به این موضوع توجه داشته است که این مورد میتوامد نقش مهمی در زمینه ی ابتلا به بیماری های مختلف دندانی داشته باشید.
با توجه به گسترش علم و اهمیت بررسی و پژوهش های گسترده در زمینه ارتباط مشکلات دندانی با وراثت باعث شد تا تحقیقات گوناگونی در این زمینه انجام شود . نتایج بدست آمده در تحقیقات ارتباط نزدیکی را بین ساختار ژنتیکی فرد و بروز بیماری های مختلف دندانی مانند پوسیدگی و بیماری های پریودنتال، نشان داده است.
مطالعات ژنتیکی دقیق منجر به توضیح این موضوع شده است که چرا برخی افراد با وجود انجام عادات رفتاری مشابه مانند مسواک زدن یا سبک زندگی رژیم غذایی، بیشتر مستعد پوسیدگی هستند. چنین اطلاعاتی از علت این بیماری می تواند شانس پیشگیری از آن را افزایش دهد.
از پوسیدگی دندان چه میدانید ؟
یکی از شایع ترین مشکلات دندانی که بسیاری از افراد از آن گله مند هستند ، پوسیدگی های دندانی است ، این پوسیدگی ها میتوانند در سطوح مختلفی برای فرد ایجاد دردسر کنند . پوسیدگی دندان به طور معمول زمانی اتفاق میافتد که برخی از باکتریهای خاص موجود در دهان قندهای دریافت شده را تجزیه میکنند. در نتیجه این سوخت و ساز، محیط دهان اسیدی میشود، این اسیدیته به مینای دندان حمله میکند و موجب پدید آمدن پوسیدگی و درد دندان میگردد.
البته این پوسیدگی ها به خصوص در بزرگسالان به همینجا ختم نمیشود و میتواند افراد بزرگسال را مبتلا به بیماریهای لثه کند . اگر بخواهیم کمی دقیق تر توضیح دهیم باید بگوییم که گروه خاصی از باکتریها موجب التهاب لثه میشوند که میتوانند بافت لثه را تخریب کنند یا دندانها را از بین ببرند. اطلاع از اینکه چرا و به چه ممکن است دندان شما دچار پوسیدگی شود ، میتواند به شما در جلوگیری ابتلا به آن بسیار کمک کننده باشد .
چه عواملی باعث پوسیدگی دندان ها میشود ؟
با جرات میتوان گفت که مهم ترین علت در ایجاد پوسیدگی های دندانی در هر سطحی از آن ارتباط مستقیمی با جنبه سلامت و بهداشت فردی دارد . البته این همه ماجرا نیست و میتواند مسائل وراثتی را نیز در ایجاد این پوسیدگی ها دارای نقش دانست . اما در حالت کلی از مهمترین این عوامل میتوان موارد زیر را نام برد:
- دندانهای شلوغ
- عدم شستشوی مناسب و صحیح دندانها
- تغذیهی نامناسب
- استفادهی بیش از حد مواد قندی
- بیماریها
- مصرف نوشیدنیهای اسیدی
- سیگار
- مصرف برخی داروها
- سندرم خشکی دهان
- کاهش بزاق دهان
- باکتری های موجود در دهان
- چگونگی مراقبت از دندان
- ساختار دندان
- پوسیدگی ژنتیکی دندان
![]() |
حتما بخوانید : تفاوت روکش زیرکونیا و PFM در چیست ؟ |
پوسیدگی دندان چگونه تشخیص داده میشود ؟
همانگونه که در بالا نیز اشاره کردیم ، پوسیدگی دندانها میتواند ارتباطی با ژنتیک داشته باشد ، اما اینکه چه این پوسیدگی مربوط به ژنتیک باشد و یا هر علت دیگری لازم است بدانید که علایم و نشانه هایی هستند که میتوان با دیدن آنها فوراً باید به پزشک متخصص مراجعه کرد و آن را درمان کرد.
ساده ترین راه برای تشخیص هر نوع پوسیدگی دندان را میتوان در تغییر رنگ دندان ها جست و جو کرد . پوسیدگی دندان با تغییر رنگ دندان یعنی تبدیل رنگ دندان به قهوهای و زرد شروع میشود. علاوه بر این موارد زمانی که دندانها شروع به پوسیدگی میکنند ما دچار علائم زیر میشویم:
- حساسیت دندان
- درد هنگام غذا خوردن
- بوی بد دهان
- گیر کردن مواد غذایی در بین دندانها
- و…

آیا پوسیدگی دندانها و ژنیتیک با هم در ارتباط هستند ؟
حالا وقت آن رسیده که به پرسش اصلی این بحث بپردازیم و آن اینکه آیا پوسیدگی ها و ژنتیک فرد با هم در ارتباط هستند و یا واقعا هیچ ارتباطی با یکدیگر ندارند ؟ در این پاسخ به این سوال باید بگوییم که ، داشتن دندانهای شکننده، پوسیده و یا زرد مربوط به سلامت و بهداشت دهان میباشد ولی میتوانند علت ژنتیکی داشته نیز باشند.
چرا که وجود مشکلات زمینهای و مادرزادی مانند کوچک بودن فک، دندانهای شلوغ و یا … سبب شدت بخشیدن به این مشکل شوند. در واقع با توجه به نتایج تحقیقات محققان در این زمینه نمیتوان به طور مستقیم پوسیدگی دندان را به ژنتیک و ارث ربط داد اما باید اذعان کرد ناهنجاریهای ژنتیکی میتوانند به طور غیر مستقیم در این مشکل دخیل باشند.
رابطهی ژنها و پوسیدگی دندان
همانطور که در بالا نیز اشاره کردیم ، نحوهی رشد دندانها تاثیر مستقیمی روی پوسیدگی دندانها دارد. ممکن است دندانها به صورت کامل رشد نکنند و یا مینای دندان مقاومت خوبی نداشته باشد. ژنها میتوانند روی این موارد تاثیر مستقیمی داشته باشند. همچنین ژنهایی که ما از والدین خود به ارث میبریم میتوانند روی نحوهی رشد دندانهایمان تاثیر بگذارند. دندانهای کج و شلوغ و در هم میتواند مکان خوبی برای رشد باکتریها و افزایش پوسیدگی دندانها شوند.
باید گفت نمی وانید در مورد پوسیدگی دندان، والدین و اجداد خود را سرزنش کنید چرا که پوسیدگی قابل پیشگیری است. اگر شما بتوانید رژیم غذایی خود را اصلاح کنید و از دندانهای خود مراقبت خوبی به عمل آورید و مراجعه به پزشک متخصص را جدی بگیرید، میتوانید از پوسیدگی آنها جلوگیری به عمل آورید.
آیا ژنتیک در بیماری های پریودنتال نقش دارد ؟
یکی از سوالات پرتکرار در میان مراجعین مطب دندانپزشکی خورشید ، تاثیر ژنتیک بر بیماری پریودنتال است . لازم است بدانید پریودنتیت، به یک بیماری التهابی گفته می شود که لثه ها و استخوان های نگهدارنده دندان ها را درگیر می کند. دو شکل از پریودنتیت وجود دارد. پریودنتیت تهاجمی (AgP) و پریودنتیت مزمن (CP). مطالعات اپیدمیولوژیک بر روی دوقلوها و خانواده هایی با نرخ AgP بالاتر نشان داد که عامل ژنتیکی بیش از ۵۰ درصد در ایجاد پوسیدگی در کودکان و ۲۵ درصد در بزرگسالان نقش دارد.
چندین واریانت ژنتیکی که در پریودنتیت پیچیده نقش دارند، شناسایی شدهاند، اما هنوز یک تجزیه و تحلیل و تحقیق دقیق برای بررسی کامل و تایید سهم آنها در پاتوژنز این بیماری مورد نیاز است. تاکنون، ارتباط ۳۸ ژن با استفاده از رویکرد ژن کاندید یا با مطالعات ارتباط گسترده ی ژنومی (GWAS) با پریودنتیت مشخص شده است. مطالعات ژنتیکی سهم بیشتری از ژن ها را در ایجاد AgP در مقایسه با CP -که بیشتر در افراد مسن تر دیده می شود- نشان داده است.
همچنین، مطالعات نشان داده است که بیماران مبتلا به CP دارای یک نسخه DNA تغییر یافته هستند که در آن طول تلومر در افراد مبتلا در مقایسه با افراد سالم کوتاه تر بود. همچنین تحقیقات اخیر نشان داده است که ژنی به نام FAM5C در ایجاد AgP ، نقش دارد.
![]() |
حتما بخوانید : از لمینیت متحرک چه اطلاعاتی دارید ؟ |
راه های درمان پوسیدگی دندان
همیشه تاکید کرده ایم که پیشگیری بهتر از درمان است . این توصیه در درمان های مربوط به دندانپزشکی بسیار مهم تر است . با توجه به هزینه های بالای دندانپزشکی شاید بتوان گفت همیشه درمان زودهنگام بهتر از آن است که با بی توجهی باعث بروز مشکلات بیشتر دندانی شویم . پوسیدگی دندان چه علت ژنتیک داشته باشد و یا هر علت دیگری به روش های زیر قابل درمان است :
- درصورتی که فقط یک شکاف کوچک روی دندان ها ایجاد شده باشد با استفاده از وارنیش و خمیردندان حاوی فلوراید درمان می شود.
- در صورتی که حفره ای ایجاد شده باشد ،دندانپزشک با استفاده از دستگاه مخصوص پوسیدگی دندان را خالی می کند و آن را با موادی مثل طلا، آلیاژ نقره یا مواد کامپوزیت پر می کند.
- در صورتی که حفره عمیق باشد و به عصب دندان رسیده باشد اول دندانپزشک پالپ و پوسیدگی دندان را از بین می برد بعد دندان را پر می کند و در صورت نیاز دندان را روکش میکند.
به خاطر داشته باشید
مهم است به این نکته توجه داشته باشید که ژنتیک و به طور کلی ژن هایی که از خانواده و اجداد ما ، به ما ارث میرسند میتوانند نقش موثری در بروز بسیاری اتفاقات در ما باشند ، پس لازم است به خاطر بسپاریم که در همه چیز اولین گزینه مورد بررسی ژنتیک خانوادکی قرار دارد ، اما از آن مهم تر باید بدانیم موضوعات و اتفاقاتی که برای بدن ما می افتد همگی این قابلیت را دارند که در صورت تشخیص به موقع به طور کامل رفع و یا کنترل شوند
پس باز هم این موضوع را تاکید میکنیم که فراموش نکنید ، مراجعات دوره ای ، استفاده صحیح از مسواک و دانستن نحوه صحیح مسواک زدن ، استفاده از نخ دندان به طور مرتب و در نهایت استفاده از دهان شویه همگی ضامن سلامت دهان و دندان های شما هستند . در مراجعات دوره ای منظم شما میتوانید بسیاری از مشکلات و اتفاق های مربوط به دهان و دندان خود را در همان ابتدا تشخیص و اقدام به درمان کنید . در این صورت نه تنها این مشکلات برای شما دردسر ساز نمیشوند حتی از نظر هزینه هم برای شما مقرون به صرفه خواهند بود






دیدگاهها بسته شده است